Odkrywaj Beskidy
Katalog miejscPowiat Żywiecki

Góra Łyska

BeskidInfo.plOstatnia aktualizacja:
RodzajSzczyt
MiejscowośćŻywiec
CharakterWidokowy

Łyska to malownicze wzniesienie o wysokości 640 m n.p.m., położone na wschodnich obrzeżach Żywca, w zachodniej części Pasma Pewelskiego, tradycyjnie zaliczanego do Beskidu Makowskiego. Góra wznosi się nad żywieckimi dzielnicami Kocurów i Koleby, a jej rozległy masyw sięga również terenów Rychwałdu i Rychwałdka. Sam główny wierzchołek znajduje się już poza granicami administracyjnymi Żywca, jednak od stuleci jest silnie związany z historią miasta. Łyska ma charakter wydłużonego, zalesionego grzbietu z kilkoma niewielkimi kulminacjami, a nie pojedynczego, wyraźnie wyodrębnionego szczytu. Jej największą atrakcją są rozległe panoramy otwierające się z polan i odsłoniętych fragmentów zboczy. Można stąd podziwiać Żywiec oraz otaczające Kotlinę Żywiecką pasma górskie, w tym Beskid Żywiecki, Śląski i Mały. Przy dobrej widoczności na horyzoncie wyróżniają się Babia Góra, Pilsko, Romanka i Skrzyczne, a z wybranych miejsc można dostrzec nawet odległe Tatry.

Historia Łyski jest ściśle związana z dawnymi granicami Żywca i okolicznych dóbr ziemskich. Już w XVI wieku góra pełniła ważną funkcję jako punkt graniczny, a jej nazwa pojawia się w dokumentach dotyczących miejscowych lasów. W 1562 roku Jan Komorowski przekazał mieszczanom żywieckim las Łyska wraz z terenem zwanym Okiel. Mieszkańcy mogli korzystać z drewna na potrzeby budowlane, opałowe i gospodarcze, a okoliczne tereny wykorzystywano również jako pastwiska. O znaczeniu góry wspominał później Andrzej Komoniecki, żywiecki wójt i kronikarz, który w swoim „Dziejopisie Żywieckim” opisał przebieg granic przez Łyskę i znajdujące się na niej kopce graniczne. Wzgórze odgrywało więc istotną rolę w życiu gospodarczym miasta na długo przed rozwojem współczesnej turystyki. Ciekawostką jest również fakt, że do 1991 roku Łyska uchodziła za najwyższe wzniesienie związane z administracyjnym obszarem Żywca. Po przyłączeniu Oczkowa 2 kwietnia 1991 roku pierwszeństwo to przypadło Jaworzynie w Beskidzie Małym, osiągającej 861 m n.p.m.

Współczesna historia turystyczna Łyski nabrała tempa w 2020 roku, kiedy z inicjatywy władz Żywca, we współpracy z Oddziałem Babiogórskim PTTK, wytyczono Miejski Szlak Spacerowy na Łyskę. Trasę oznakowano kolorem czarnym, tworząc pętlę o długości około 13 kilometrów, którą można pokonać w obu kierunkach. Szlak rozpoczyna się w historycznym centrum Żywca, prowadzi przez Park Zamkowy, dzielnicę Sporysz i zbocza Łyski, a następnie wraca do miasta przez Kocurów. Jednym z ciekawszych fragmentów jest podejście od ulicy Pod Łyską, skąd trasa wspina się przez las na grzbiet góry. Po drodze mijane są niewielkie kapliczki, od lat związane z lokalną tradycją religijną. Szczególnie charakterystyczna jest kamienna kapliczka znajdująca się niedaleko szczytu, przy której przygotowano miejsce do krótkiego odpoczynku. Od kapliczki do wierzchołka pozostaje około 700 metrów. W 2023 roku odnowiono oznakowanie leśnej części szlaku, dzięki czemu stał się on czytelniejszy dla osób odwiedzających tę mniej znaną część Żywiecczyzny.

Łyska jest ciekawym celem zarówno dla mieszkańców Żywca, jak i turystów poszukujących spokojniejszych tras w pobliżu miasta. Wędrówka pozwala zobaczyć zmieniający się krajobraz: od miejskich zabudowań i otwartych pól po zalesione zbocza i widokowe polany. Sam wierzchołek otacza las, dlatego najbardziej rozległych panoram warto szukać na odsłoniętych fragmentach grzbietu, szczególnie po stronie Rychwałdu. Można stamtąd oglądać między innymi masyw Babiej Góry, Pilsko oraz rozciągające się na zachodzie pasma Beskidu Śląskiego i Małego. Kolejną możliwością poznania okolicy jest lokalna trasa powstała w ramach projektu „Rychwałd zwiedzamy – Łyskę odkrywamy”, która połączyła tereny Żywca oraz gmin Gilowice i Świnna. Dzięki temu wycieczkę można zaplanować również od strony Rychwałdu, łącząc górski spacer ze zwiedzaniem tamtejszego sanktuarium i zabytkowego zespołu dworskiego. Łyska nie należy do najbardziej zatłoczonych beskidzkich szczytów, a jej największym atutem jest połączenie przyrody, ciekawych widoków i historii dawnej Żywiecczyzny.

Jak dotrzeć

Lokalizacja