Odkrywaj Beskidy

Dwór Kępińskich w Moszczanicy – Żywiec

BeskidInfo.plOstatnia aktualizacja:
RodzajDwór
MiejscowośćŻywiec
Czas na miejscu20-30 min

Dwór Kępińskich znajduje się w żywieckiej dzielnicy Moszczanica, przy ulicy Moszczanickiej 9, na terenie dawnego zespołu dworsko-parkowego. To XIX-wieczna rezydencja ziemiańska, której obecny wygląd jest w dużej mierze efektem rozbudowy przeprowadzonej na początku XX wieku. Budynek wyróżnia się rozłożystą bryłą, piętrową częścią środkową ozdobioną kolumnami oraz niższymi skrzydłami. Otaczają go pozostałości historycznego parku z wiekowymi drzewami i dawnymi alejami. Dwór jest szczególnie związany z rodziną Kępińskich oraz pobytem Józefa Piłsudskiego, który jesienią 1934 roku spędził tutaj kilka tygodni. Obecnie zabytkowy obiekt znajduje się na terenie Zespołu Szkół Agrotechnicznych i Ogólnokształcących im. Józefa Piłsudskiego. Jego historia pozwala poznać zarówno dzieje dawnych właścicieli Moszczanicy, jak i ważny epizod z ostatnich miesięcy życia marszałka.

Historia dworu sięga czasów, gdy Moszczanica była samodzielną miejscowością należącą do kolejnych właścicieli dóbr żywieckich. Już na początku XVIII wieku istniały tutaj zabudowania dworskie, które spłonęły podczas pożaru w 1710 roku. Obecną murowaną rezydencję wzniesiono w latach 1827-1828 z inicjatywy Ignacego Zielińskiego. Powstał wówczas klasycystyczny, parterowy dwór otoczony ogrodem i zabudowaniami gospodarczymi. W połowie XIX wieku majątek kupił Jan Kępiński, a na początku kolejnego stulecia przejął go Władysław Kępiński. W latach 1910-1912 przeprowadzono gruntowną przebudowę według projektu architekta Eugeniusza Dąbrowy-Dąbrowskiego, nadając budynkowi bardziej reprezentacyjny charakter. Najważniejszym wydarzeniem w historii rezydencji był pobyt Józefa Piłsudskiego, który przyjechał do Moszczanicy 8 września 1934 roku. Gospodarze udostępnili mu cały dwór, a marszałek wybrał na swoją kwaterę pokój na piętrze. Mimo zaleceń odpoczynku prowadził tutaj rozmowy z politykami i oficerami, uczestniczył w pracach wojskowych oraz przyjmował gości. Po II wojnie światowej majątek Kępińskich został znacjonalizowany, a w dawnych zabudowaniach rozpoczęła działalność szkoła rolnicza.

Najbardziej charakterystyczną częścią dworu jest piętrowy ryzalit środkowy, ozdobiony klasycyzującymi kolumnami i zwieńczony wysokim dachem. Po obu jego stronach rozciągają się niższe skrzydła, tworzące szeroką, reprezentacyjną fasadę. Warto zwrócić uwagę na dekoracyjne gzymsy, duże okna oraz proporcje poszczególnych części budynku. Od strony ogrodu znajduje się taras, przypominający o wypoczynkowym charakterze dawnej rezydencji. W historycznych wnętrzach mieściły się niegdyś bogato urządzone salony, jadalnia, pokoje właścicieli i pomieszczenia gościnne. Zachowane fotografie archiwalne pokazują dekoracyjne meble, obrazy, piece oraz indywidualnie opracowane wystroje poszczególnych sal. Część pomieszczeń została odrestaurowana podczas prac konserwatorskich. Na ścianie dworu znajduje się również tablica upamiętniająca pobyt Józefa Piłsudskiego, odsłonięta w 1995 roku w miejscu wcześniejszego upamiętnienia zniszczonego po wojnie. Otoczenie rezydencji stanowi dawny park, a częścią historycznego założenia pozostają także zabudowania gospodarcze związane z funkcjonowaniem majątku.

Dwór Kępińskich można obejrzeć podczas krótkiego spaceru po Moszczanicy. Na poznanie architektury z zewnątrz i najbliższego otoczenia wystarczy około 30 minut. Teren dawnego parku jest dostępny dla spacerowiczów, natomiast zwiedzanie odrestaurowanych pomieszczeń wymaga wcześniejszego uzgodnienia z Zespołem Szkół Agrotechnicznych i Ogólnokształcących. Nie jest to klasyczne muzeum z regularnie udostępnianą trasą zwiedzania. Osoby zainteresowane historią II Rzeczypospolitej mogą zwrócić szczególną uwagę na tablicę upamiętniającą pobyt marszałka oraz architekturę części mieszkalnej, w której spędził ostatnią jesień przed śmiercią. Dwór jest także końcowym punktem Żywieckiego Szlaku Oręża Polskiego, prowadzącego przez miejsca związane z historią wojskową miasta. W najbliższej okolicy można odwiedzić dawny park dworski oraz kapliczkę św. Onufrego. Całość pozwala poznać mniej uczęszczaną część Żywca i historię dawnej Moszczanicy.

Jak dotrzeć

Lokalizacja