Bielsko-Biała rozwija rozwiązania, które mają poprawić płynność ruchu, bezpieczeństwo na drogach i punktualność komunikacji miejskiej. Trzeci etap rozbudowy Inteligentnego Systemu Transportowego to część szerszych działań na rzecz nowoczesnej mobilności. Zmiany mają przynieść korzyści zarówno kierowcom, jak i pasażerom autobusów oraz osobom poruszającym się po mieście pieszo i rowerem.
Inteligentny System Transportowy. Co zmieni się w Bielsku-Białej?
Inteligentny System Transportowy (ITS) wykorzystuje nowoczesne technologie do monitorowania i zarządzania ruchem drogowym. Kamery, czujniki, urządzenia GPS oraz specjalistyczne oprogramowanie pozwalają analizować sytuację na ulicach i odpowiednio dostosowywać działanie infrastruktury.
Jednym z najważniejszych elementów systemu jest inteligentna sygnalizacja świetlna, która może reagować na aktualne natężenie ruchu. Rozwiązanie to ma ograniczać powstawanie zatorów i usprawniać przejazd przez skrzyżowania. Istotną funkcją jest również nadawanie priorytetu autobusom MZK, co pozwala skracać czas przejazdu i poprawiać punktualność komunikacji miejskiej.
Dzięki lokalizacji GPS możliwe jest monitorowanie położenia autobusów w czasie rzeczywistym. Pasażerowie mogą otrzymywać informacje o przewidywanych godzinach przyjazdu, opóźnieniach i zmianach tras, między innymi za pośrednictwem elektronicznych tablic przystankowych. Uzupełnieniem nowoczesnej obsługi pasażerów są bilety elektroniczne, aplikacje mobilne i płatności bezgotówkowe.
Ważną rolę odgrywa także monitoring wizyjny. Kamery i systemy analizy obrazu pomagają wykrywać zdarzenia drogowe, obserwować sytuację na skrzyżowaniach oraz wspierać reakcję odpowiednich służb. Monitoring pojazdów i przystanków może również zwiększać bezpieczeństwo pasażerów, a operatorom komunikacji ułatwiać reagowanie na awarie i wypadki.
Trzeci etap rozbudowy ITS w Bielsku-Białej obejmuje modernizację sygnalizacji świetlnej, rozbudowę monitoringu oraz systemów informacji dla pasażerów i kierowców. Przewidziano również rozwój informacji parkingowej, która ma ułatwiać znalezienie wolnego miejsca, a także wdrożenie rozwiązań przekazujących dane o warunkach pogodowych i jakości powietrza.
Inwestycja zakłada ponadto rozbudowę sieci światłowodowej, centralnej platformy zarządzania transportem, zakup mobilnego centrum zarządzania oraz budowę zielonego przystanku.
Według danych Urzędu Miejskiego wartość projektu wynosi ponad 40,5 mln zł, z czego blisko 23,9 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków europejskich. Zgodnie z harmonogramem realizacja przedsięwzięcia ma zakończyć się 31 grudnia 2026 roku. Projekt jest współfinansowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027.
Transport niskoemisyjny. Mniej zanieczyszczeń, hałasu i samochodów na ulicach
Drugim elementem nowoczesnej mobilności jest rozwój transportu niskoemisyjnego. W odróżnieniu od ITS, który odpowiada za organizację i zarządzanie ruchem, rozwiązania niskoemisyjne dotyczą przede wszystkim sposobu przemieszczania się po mieście.
Obejmują one pojazdy elektryczne, hybrydowe, napędzane paliwami alternatywnymi, a także transport zbiorowy, ruch rowerowy i pieszy. Ich wykorzystanie może ograniczać emisję zanieczyszczeń, w tym tlenków azotu, tlenku węgla i pyłów, które negatywnie wpływają na układ oddechowy i krążenia.
Mniejsze natężenie ruchu samochodowego oraz wykorzystanie cichszych pojazdów mogą również ograniczać hałas komunikacyjny. Ma to szczególne znaczenie w sąsiedztwie ruchliwych ulic, gdzie długotrwałe narażenie na hałas pogarsza komfort życia i może prowadzić do zaburzeń snu oraz zwiększonego stresu.
Rozwój komunikacji zbiorowej i infrastruktury rowerowej pozwala także efektywniej wykorzystywać przestrzeń miejską. Ograniczenie zapotrzebowania na miejsca parkingowe może w przyszłości umożliwiać przeznaczanie części terenów na zieleń, rekreację i przestrzenie publiczne.
Dla mieszkańców znaczenie mają również koszty i czas podróżowania. Korzystanie z autobusu, roweru lub poruszanie się pieszo pozwala ograniczyć wydatki związane z utrzymaniem samochodu. Na niektórych trasach, szczególnie w godzinach szczytu, takie formy przemieszczania się mogą być także szybsze. Chodzenie i jazda na rowerze sprzyjają ponadto codziennej aktywności fizycznej.
Nie oznacza to konieczności całkowitej rezygnacji z samochodu. Założeniem nowoczesnej polityki transportowej jest stworzenie mieszkańcom dogodnych alternatyw, z których będą mogli korzystać zależnie od potrzeb.
Rozbudowie ITS w Bielsku-Białej towarzyszą działania informacyjno-edukacyjne promujące transport zbiorowy oraz przemieszczanie się pieszo i rowerem. Ich celem jest zwiększenie świadomości mieszkańców na temat wpływu codziennych wyborów komunikacyjnych na środowisko i funkcjonowanie miasta.
