29 kwietnia w rezerwacie przyrody „Barania Góra” odsłonięto nową tablicę informacyjną wskazującą symboliczny obszar źródliskowy Wisły. To ważna zmiana dla turystów, którzy chcą poznać początki najdłuższej rzeki w Polsce, ale jednocześnie nie powinni schodzić z wyznaczonych szlaków na terenie cennego przyrodniczo rezerwatu.
Symboliczne źródła Wisły przy niebieskim szlaku
Nowa tablica została zamontowana przy udostępnionym niebieskim szlaku turystycznym, na wysokości około 1100 metrów n.p.m. Miejsce nie wskazuje jednego fizycznego źródła rzeki, lecz symboliczny obszar źródliskowy Wisły w masywie Baraniej Góry.
To rozróżnienie ma duże znaczenie. W przypadku Wisły nie da się wskazać jednego konkretnego punktu, z którego rzeka bierze początek. Cały masyw Baraniej Góry tworzy obszar źródliskowy, a początkiem rzeki są liczne źródła, wysięki, strużki i małe potoki wypływające spomiędzy skał.
Jak podkreśla Przemysław Skrzypiec, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody, w świadomości społecznej utrwaliło się przekonanie, że każda rzeka ma jedno wyraźnie określone źródło. W sensie geomorfologicznym często nie jest to jednak możliwe do wskazania. Tak jest właśnie w przypadku Wisły.
Nowa tablica ma więc pomóc turystom w zrozumieniu, gdzie zaczyna się Królowa Polskich Rzek, ale bez kierowania ich w miejsca niedostępne, niebezpieczne i szczególnie wrażliwe przyrodniczo.
Inicjatywa została zrealizowana we współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, Nadleśnictwa Wisła, Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział w Wiśle oraz Towarzystwa Miłośników Wisły. Wykonanie i montaż tablicy sfinansowało Nadleśnictwo Wisła.
Dlaczego tablica pojawiła się właśnie teraz?
Dotychczas część turystów próbowała docierać do pamiątkowych tablic z lat 80., które symbolicznie wskazywały miejsca wypływu Czarnej i Białej Wisełki. Problem w tym, że dojście do nich wymagało zejścia z wyznaczonych szlaków i poruszania się po trudnym, częściowo niedostępnym terenie rezerwatu.
Takie wyprawy oznaczały łamanie zasad obowiązujących na obszarze chronionym. Były też ryzykowne dla samych odwiedzających. W rejonie źródliskowym znajdują się połamane i przewrócone drzewa, powstałe w wyniku naturalnych procesów zachodzących w drzewostanie. Poruszanie się poza szlakami zwiększa więc zagrożenie wypadkiem.
Najważniejszy pozostaje jednak aspekt przyrodniczy. Rezerwat „Barania Góra” jest ostoją wielu cennych gatunków. Szczególne znaczenie ma obecność głuszca, bardzo wrażliwego na niepokojenie przez ludzi. Teren ten pełni również funkcję ostoi dla dużych drapieżników.
Rozproszony ruch turystyczny w rejonie źródliskowym miał negatywny wpływ na ten delikatny ekosystem. Dlatego potrzeba uporządkowania ruchu była sygnalizowana Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach zarówno przez instytucje, jak i turystów.
Nowe oznaczenie ma pogodzić dwa cele: umożliwić odwiedzającym symboliczne dotarcie do początków Wisły oraz ograniczyć presję na najcenniejsze fragmenty rezerwatu. Tablica znajduje się przy legalnie dostępnym szlaku, dzięki czemu turyści mogą poznać kontekst źródlisk Wisły bez schodzenia w miejsca objęte ochroną.
Odsłonięcie tablicy ma także wymiar symboliczny i historyczny. To próba uporządkowania sposobu opowiadania o początkach Wisły w terenie, który od lat przyciąga osoby szukające źródeł najdłuższej polskiej rzeki.
źródło: mat. Prasowe RDOŚ
