Nad Bielskiem-Białą pojawi się specjalistyczny samolot wyposażony w zaawansowane urządzenia pomiarowe. Loty są częścią prac nad miejską Mapą Drzew – cyfrowym systemem, który obejmie około 140 kilometrów kwadratowych miasta. Zebrane z powietrza informacje pozwolą nie tylko zinwentaryzować drzewa i pozostałą roślinność, ale również sprawdzić temperaturę poszczególnych części Bielska-Białej, wskazać miejskie wyspy ciepła oraz ocenić wpływ zieleni na lokalny mikroklimat.
Specjalistyczny samolot będzie zbierał dane nad całym Bielskiem-Białą
Jak informuje Wydział Gospodarki Miejskiej Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej, pierwsze specjalistyczne loty związane z projektem planowane są w najbliższy weekend. Mieszkańcy mogą więc zauważyć nad miastem samolot należący do firmy MGGP Aero.
MGGP Aero jest polską firmą specjalizującą się w pozyskiwaniu danych przestrzennych z pułapu lotniczego i należy do znaczących przedsiębiorstw branży geoinformacyjnej w Europie. Maszyna wykonująca pomiary nad Bielskiem-Białą zostanie wyposażona w kilka rodzajów sensorów.
Jedną z wykorzystywanych technologii będzie skaning laserowy LiDAR. Polega on na wysyłaniu wiązek światła laserowego i pomiarze czasu ich powrotu po odbiciu od powierzchni. Na tej podstawie można bardzo dokładnie określić odległość od poszczególnych obiektów, a następnie przygotować ich przestrzenne odwzorowanie.
W przypadku Bielska-Białej technologia pozwoli szczegółowo zobrazować między innymi ukształtowanie terenu, zabudowę, drzewa oraz inne obiekty znajdujące się na powierzchni miasta.
Samolot będzie również wykonywał zobrazowania termalne. Pozyskane w ten sposób informacje pokażą temperaturę powierzchni w różnych częściach Bielska-Białej i zostaną wykorzystane przy analizowaniu zjawiska miejskiej wyspy ciepła.
Trzecim rodzajem materiałów będą dane hiperspektralne. Dostarczają one znacznie więcej informacji niż standardowe zdjęcie, ponieważ rejestrują charakterystykę odbijanego przez powierzchnie promieniowania w wielu zakresach widma. W praktyce pozwoli to między innymi na dokładniejszą identyfikację roślinności, określanie gatunków drzew oraz wykrywanie gatunków inwazyjnych występujących na terenie miasta.
Połączenie informacji pochodzących z różnych urządzeń ma umożliwić przygotowanie bardzo szczegółowego obrazu bielskiej zieleni. Zebrane materiały zostaną później przetworzone przy wykorzystaniu zaawansowanych metod analizy danych oraz algorytmów uczenia maszynowego.
To jednak dopiero część procesu. Informacje pozyskane z powietrza będą także sprawdzane i uzupełniane podczas prac terenowych prowadzonych przez specjalistów, w tym botaników oraz dendrologów.
Mapa Drzew obejmie około 140 km². Mieszkańcy także otrzymają do niej dostęp
Docelowo Mapa Drzew ma objąć cały obszar Bielska-Białej, czyli około 140 kilometrów kwadratowych. Jej podstawą będzie rozbudowana baza danych dotyczących drzew, krzewów oraz innych elementów miejskiej zieleni.
System ma umożliwić identyfikację poszczególnych drzew oraz określenie między innymi ich dokładnej lokalizacji, wysokości i parametrów korony. Dzięki temu miasto otrzyma znacznie dokładniejszą wiedzę o stanie i rozmieszczeniu swojego drzewostanu.
Projekt pójdzie jednak znacznie dalej niż stworzenie cyfrowego spisu roślin. Dla poszczególnych drzew możliwe ma być także obliczanie tzw. usług ekosystemowych. System będzie mógł określić na przykład, jaką ilość dwutlenku węgla pochłania konkretne drzewo albo ile wody opadowej jest w stanie zatrzymać.
Dane dotyczące roślinności zostaną zestawione z informacjami o temperaturze, stopniu uszczelnienia powierzchni oraz innych elementach środowiska miejskiego. Pozwoli to analizować warunki występujące w konkretnych częściach Bielska-Białej i wskazywać obszary wymagające szczególnej uwagi.
Istotnym elementem projektu będzie analiza miejskiej wyspy ciepła. Pomiary termalne mają być wykonywane zarówno w dzień, jak i w nocy. Pozwoli to sprawdzić, które miejsca szczególnie mocno nagrzewają się w ciągu dnia, a które wolniej oddają zgromadzone ciepło po zachodzie słońca.
Takie informacje mogą być później wykorzystywane do wskazywania obszarów, w których dodatkowa zieleń mogłaby poprawić lokalny mikroklimat i komfort mieszkańców. W przyszłości dane zgromadzone w systemie mają wspierać również planowanie nowych nasadzeń, ochronę istniejących drzew, organizację prac pielęgnacyjnych oraz działania związane z adaptacją miasta do zmian klimatu.
Mapa Drzew nie będzie narzędziem przeznaczonym wyłącznie dla urzędników. Zaplanowano również stworzenie publicznego modułu dostępnego dla mieszkańców. Użytkownicy będą mogli przeglądać dane dotyczące zieleni w swojej okolicy i innych częściach miasta.
System ma umożliwić również społeczne współtworzenie oraz aktualizowanie bazy. Oznacza to, że mieszkańcy mają otrzymać możliwość aktywnego udziału w rozwijaniu informacji dotyczących bielskiej zieleni. Jak podkreśla miasto, społeczny wymiar przedsięwzięcia jest jednym z jego ważnych elementów.
Prace prowadzone są w ramach usługi „Pozyskanie i przetworzenie danych wraz z zaprojektowaniem, wykonaniem i wdrożeniem miejskiego systemu zarządzania zielenią”, będącej częścią projektu „Transformacja cyfrowa i ekspansja e-usług w Bielsku-Białej”.
Przedsięwzięcie realizowane jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 i współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt wpisuje się w priorytet FESL.01.00 „Fundusze Europejskie na inteligentny rozwój” oraz działanie FESL.01.04 „Cyfryzacja administracji publicznej”.
