Fundacja Górom rozpoczyna dwuletni projekt poświęcony jednej z ważnych tradycji muzycznych Żywiecczyzny. „Żywieccy Gajdziorze” to program, który połączy badania terenowe, edukację, warsztaty, koncerty i działania skierowane do mieszkańców regionu. Organizatorzy chcą nie tylko udokumentować historię dawnych muzykantów, ale też sprawić, by gra na gajdach znów była żywą częścią kultury Górali Żywieckich.
„Żywieccy Gajdziorze”. Fundacja Górom rusza z dużym projektem na lata 2026–2027
Projekt „Żywieccy Gajdziorze” będzie realizowany w latach 2026–2027. Jego głównym celem jest dokumentacja, edukacja i upowszechnianie tradycji gajdziorzy na Żywiecczyźnie, czyli muzykantów związanych z grą na gajdach. To element lokalnego dziedzictwa Górali Żywieckich, który Fundacja Górom chce przypomnieć, opisać i przekazać kolejnym pokoleniom.
W najbliższych dwóch latach prowadzone będą badania terenowe dotyczące dawnych muzykantów, repertuaru oraz historii kapel gajdy–skrzypce. Zebrane relacje, materiały archiwalne i informacje staną się podstawą do dalszych działań edukacyjnych, wystawienniczych i popularyzatorskich.
Projekt nie ogranicza się wyłącznie do dokumentowania przeszłości. Ważnym założeniem jest ożywienie tradycji gry na gajdach wśród Górali Żywieckich oraz zachęcenie młodych muzyków do nauki. Dzięki temu dawna praktyka muzyczna ma szansę funkcjonować nie tylko jako temat badań, ale również jako żywa część lokalnej kultury.
W ramach projektu zaplanowano naukę gry na gajdach i skrzypcach, warsztaty budowy instrumentów oraz działania wspierające powstawanie nowych kapel gajdy–skrzypce. Kontynuowany będzie również cykl Potańcówek przy Dudach, a równolegle rozpoczną się Potańcówki przy Gajdach.
Osobną częścią przedsięwzięcia będą szkolne potańcówki tradycyjne. Podczas takich spotkań dzieci i młodzież będą poznawać góralskie tańce przy tradycyjnej muzyce. To element projektu skierowany bezpośrednio do młodszych mieszkańców regionu, którzy dzięki temu mogą zetknąć się z lokalnym dziedzictwem w praktycznej formie.
Zwieńczeniem działań w 2027 roku będą koncerty, wystawy oraz konferencja naukowa poświęcona tradycjom gajdoskim i dudziarskim. Powstanie także album edukacyjny o żywieckich gajdziorzach. Publikacja ma prezentować wyniki badań, przybliżać historię tej tradycji oraz pokazywać współczesne działania podejmowane na rzecz jej zachowania.
Fundacja szuka zdjęć, nagrań i wspomnień. Mieszkańcy mogą pomóc w dokumentowaniu tradycji
Fundacja Górom zaprasza do współpracy mieszkańców Żywiecczyzny. Organizatorzy projektu apelują do osób, które posiadają rodzinne fotografie, nagrania, dokumenty lub wspomnienia związane z gajdziorzami i tradycją gry na gajdach.
Szczególnie ważne mogą okazać się informacje o dawnych muzykantach, kapelach oraz lokalnych zwyczajach muzycznych związanych z gajdami. Każdy taki materiał może pomóc w pełniejszym opisaniu i zachowaniu tej części dziedzictwa kulturowego regionu.
Projekt „Żywieccy Gajdziorze” realizowany jest w ramach programu Kultura Ludowa i Tradycyjna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Aktualne informacje o jego przebiegu będą publikowane w mediach społecznościowych Fundacji Górom oraz na stronie internetowej www.gorom.pl.
Fundacja Górom zajmuje się ochroną, dokumentowaniem i popularyzacją kultury Górali Żywieckich. Prowadzi projekty edukacyjne i kulturalne, organizuje koncerty, warsztaty oraz wydarzenia promujące lokalne dziedzictwo. Ważną częścią jej działalności są również badania terenowe, gromadzenie relacji, nagrań i materiałów dotyczących tradycji regionu.
Fundacja publikuje podcasty, materiały edukacyjne oraz wydawnictwa poświęcone kulturze tradycyjnej. W ostatnich latach wydała kilkanaście albumów prezentujących muzykę tradycyjną Górali Żywieckich, współpracując z muzykantami, badaczami i instytucjami kultury.
