W listopadzie odbędzie się jedno z najważniejszych wydarzeń związanych z kulturą ludową na południu Polski. Miłośnicy tradycyjnej muzyki, gwary i instrumentów spotkają się w Milówce, Górkach Wielkich i Jeleśni podczas 34. Posiadów Gawędziarskich oraz 36. Konkursu Gry na Unikatowych Instrumentach Ludowych i Śpiewu Tradycyjnego. To dwudniowe święto, podczas którego na scenie pojawi się prawie 200 uczestników reprezentujących cztery góralskie grupy etnograficzne. Program wydarzenia obejmuje prezentacje instrumentalistów, gawędziarzy, grup śpiewaczych oraz koncert finałowy.
34. Posiady Gawędziarskie i 36. Konkurs Gry na Unikatowych Instrumentach Ludowych – szczegóły wydarzenia
Pierwsza część wydarzenia odbędzie się 8 listopada 2025 roku w Gminnym Ośrodku Kultury w Milówce, gdzie uczestnicy rozpoczną prezentacje o godzinie 10:00. Następnego dnia, 9 listopada, o tej samej godzinie program przeniesie się do Centrum Edukacyjno-Kulturalnego „U Kossaków” w Górkach Wielkich. Trzecim punktem tegorocznego cyklu będzie koncert finałowy zaplanowany na 16 listopada o godzinie 15:00 w Gminnym Ośrodku Kultury w Jeleśni, obejmujący prelekcję, występ muzyczny oraz ogłoszenie wyników i wręczenie nagród.
W trakcie wydarzenia zaprezentuje się blisko 200 wykonawców — dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy. Publiczność usłyszy przedstawicieli grup regionalnych Górali Żywieckich, Śląskich, Babiogórskich i Kliszczackich. To okazja do poznania różnorodnych tradycji i zwyczajów językowych oraz muzycznych obecnych w Beskidach, które niezmiennie stanowią istotną część dziedzictwa regionu. Na scenie pojawią się soliści, zespoły śpiewacze oraz kapele, prezentując szeroki przekrój autentycznej muzyki ludowej.
Ważnym elementem programu jest konkurs gry na unikatowych instrumentach ludowych oraz pokaz śpiewu tradycyjnego. Uczestnicy zaprezentują narzędzia muzyczne charakterystyczne dla lokalnej kultury, często rzadko spotykane w codziennej praktyce artystycznej. Wydarzeniu towarzyszyć będą wystąpienia gawędziarzy, którzy zaprezentują opowieści przekazywane przez pokolenia, utrwalając lokalną gwarę i tradycję słowa mówionego. Tego typu prezentacje stanowią istotny element kultywowania pamięci o zwyczajach oraz językowych niuansach regionu.
Organizatorzy podkreślają, że program wydarzenia został przygotowany z myślą o różnych grupach wiekowych, co ma podkreślić ciągłość tradycji. Obecność najmłodszych wykonawców obok seniorów ma symboliczny wymiar i pokazuje, jak ważne jest przekazywanie kultury ludowej kolejnym pokoleniom. To także jedna z okazji do obserwowania, jak tradycje muzyczne i językowe są realizowane w praktyce scenicznej przez młodzież i dzieci, które często uczą się repertuaru rodzinnego lub lokalnego.
Cykl wydarzeń przygotował Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej we współpracy z lokalnymi instytucjami kultury, w tym Gminnym Ośrodkiem Kultury w Milówce, Centrum Edukacyjno-Kulturalnym „U Kossaków” w Górkach Wielkich oraz Gminnym Ośrodkiem Kultury w Jeleśni. Tegoroczne spotkania wpisują się w Rok 2025 w Regionalnym Ośrodku Kultury, nawiązując do wieloletniej tradycji organizowania jesiennych przeglądów folklorystycznych w Beskidach.
Podczas listopadowych wydarzeń przewidziane są prezentacje muzyków występujących solo oraz w zespołach. Uczestnicy korzystać będą nie tylko z tradycyjnych instrumentów smyczkowych czy dętych, ale także z mniej znanych i charakterystycznych dla obszaru beskidzkiego konstrukcji muzycznych. Dzięki temu publiczność zyska możliwość obserwowania unikatowego dziedzictwa instrumentologicznego, które w regionie pełni zarówno funkcję artystyczną, jak i historyczną. Wśród repertuaru dominować będą melodie ludowe, śpiew wielogłosowy oraz elementy tradycyjnych obrzędów muzycznych.
Spotkania w Milówce i Górkach Wielkich umożliwią bezpośredni kontakt z kulturą regionu, obejmując również elementy edukacyjne. Publiczność będzie miała okazję wysłuchać gwarowych opowieści, które stanowią istotny element tożsamości góralskich grup etnograficznych. Opowieści te, przekazywane z pokolenia na pokolenie, prezentują lokalne spojrzenie na historię, codzienność i relacje społeczne. To przykład żywej tradycji, którą uczestnicy wydarzenia będą mieli możliwość obserwować w kontekście scenicznym.
Koncert finałowy w Jeleśni podsumuje całość wydarzenia, obejmując również ogłoszenie wyników konkursów oraz wręczenie nagród. Dodatkowym elementem będzie prelekcja oraz koncert muzyki beskidzkiej, pozwalający na szerokie spojrzenie na rolę tradycji w kulturze regionu i sposób jej kontynuowania. Całość programu podkreśla znaczenie działań służących zachowaniu i promocji lokalnego dziedzictwa, jednocześnie wzmacniając świadomość kulturową wśród mieszkańców i odwiedzających.
