Podróż koleją z Bielska-Białej do Warszawy może w przyszłości trwać wyraźnie krócej. Polskie Linie Kolejowe zakończyły z powodzeniem kolejny etap testów na Centralnej Magistrali Kolejowej, przybliżając uruchomienie regularnych połączeń z prędkością 250 km/h. Wyniki przeprowadzonych prób potwierdzają możliwości infrastruktury, choć przed wprowadzeniem zmian konieczne będzie spełnienie kolejnych wymagań technicznych i formalnych.
Pendolino pokonało 224 kilometry w zaledwie 57 minut
W nocy z 23 na 24 października 2026 roku na Centralnej Magistrali Kolejowej przeprowadzono testy systemu cyfrowej łączności GSM-R. W ich trakcie pociąg Pendolino pokonał 224-kilometrowy odcinek między Grodziskiem Mazowieckim a Zawierciem w 57 minut, osiągając średnią prędkość 236 km/h. Jeszcze dłuższą, 250-kilometrową trasę z Warszawy Zachodniej do Zawiercia skład przejechał w 69 minut, uzyskując średnią prędkość 218 km/h.
Jak podkreślił wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak, był to rekordowy przejazd pod względem średniej prędkości osiągniętej na tak długim odcinku polskiej sieci kolejowej. Dotychczas próby z bardzo dużymi prędkościami odbywały się przede wszystkim na znacznie krótszych fragmentach torów. Tym razem sprawdzono możliwości infrastruktury na trasie wykorzystywanej na co dzień przez pociągi PKP Intercity.
Głównym celem testów nie było jednak ustanawianie kolejnych rekordów, lecz sprawdzenie działania systemu GSM-R przy prędkości 250 km/h. To cyfrowa technologia zapewniająca łączność pomiędzy maszynistami a służbami odpowiedzialnymi za prowadzenie ruchu kolejowego. Umożliwia również przesyłanie danych niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnych urządzeń sterowania pociągami.
Przygotowania do zwiększenia prędkości na Centralnej Magistrali Kolejowej trwają od kilku lat. Obejmowały modernizację torów, sieci trakcyjnej, obiektów inżynieryjnych oraz urządzeń odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. W kwietniu tego roku Polskie Linie Kolejowe informowały o zakończeniu budowy 35 obiektów radiokomunikacyjnych na liczącym około 224 kilometry odcinku magistrali. Ostatni maszt systemu GSM-R powstał w Seceminie w województwie świętokrzyskim.
Pomyślne zakończenie najnowszych prób otwiera drogę do testowania systemu ETCS poziomu 2. Wspólnie z GSM-R tworzy on europejski system zarządzania ruchem kolejowym ERTMS, który pozwala na bieżąco nadzorować jazdę pociągu. Urządzenia kontrolują między innymi przestrzeganie dopuszczalnej prędkości i mogą automatycznie uruchomić hamowanie, jeżeli maszynista nie zareaguje na ostrzeżenie.
Po zakończeniu kolejnych testów niezbędna będzie certyfikacja infrastruktury oraz uzyskanie odpowiednich zezwoleń od Urzędu Transportu Kolejowego. Dopiero wówczas możliwe będzie wprowadzenie prędkości 250 km/h do regularnego ruchu pasażerskiego. Zgodnie z aktualnymi zapowiedziami ma to nastąpić w 2027 roku.
Co przyspieszenie oznacza dla pasażerów z Bielska-Białej?
Podniesienie dopuszczalnej prędkości na Centralnej Magistrali Kolejowej będzie miało znaczenie nie tylko dla pasażerów podróżujących między Warszawą a Katowicami czy Krakowem. Z magistrali korzystają również pociągi Pendolino obsługujące bezpośrednie połączenia Bielska-Białej ze stolicą.
Obecnie najszybsze składy Express InterCity Premium pokonują trasę między stacjami Bielsko-Biała Główna i Warszawa Centralna w około 3 godziny i 20 minut. Pociągi kursują przez Katowice i Zawiercie, skąd kierują się na Centralną Magistralę Kolejową. Przyspieszenie na tym odcinku może więc przełożyć się na skrócenie czasu podróży również dla mieszkańców Bielska-Białej i pozostałych miejscowości obsługiwanych przez te połączenia.
Według informacji przekazanych przez Polskie Linie Kolejowe zwiększenie prędkości eksploatacyjnej na magistrali pozwoli skrócić przejazdy między Warszawą a Katowicami oraz Krakowem nawet o 25 minut. Ostateczne korzyści dla pasażerów podróżujących z Bielska-Białej będą jednak zależeć od przyszłego rozkładu jazdy, organizacji ruchu oraz czasów przejazdu na pozostałych odcinkach trasy.
Na obecnym etapie nie przedstawiono jeszcze oficjalnego, docelowego czasu podróży pomiędzy Bielskiem-Białą a Warszawą po uruchomieniu przejazdów z prędkością 250 km/h. Nie ma zatem podstaw, aby traktować konkretną godzinę przyjazdu czy skalę skrócenia przejazdu jako ostatecznie zatwierdzone.
Planowane zmiany mają umożliwić pełniejsze wykorzystanie możliwości składów ED250, które PKP Intercity eksploatuje od 2014 roku. Choć podczas jazd próbnych Pendolino osiągało już wcześniej znacznie wyższe prędkości, dotychczas nie mogło regularnie przewozić pasażerów po polskiej sieci kolejowej z prędkością 250 km/h.
Uruchomienie szybszych połączeń będzie uzależnione przede wszystkim od pomyślnego zakończenia testów ETCS poziomu 2 i procedur dopuszczeniowych. Zapowiadany na 2027 rok wzrost prędkości na magistrali ma być jednym z najważniejszych etapów rozwoju szybkich połączeń kolejowych pomiędzy Warszawą a południem Polski.
