Odkrywaj Beskidy

Zabytkowy dworzec kolejowy w Żywcu

BeskidInfo.plOstatnia aktualizacja:
RodzajKolej lub obiekt kolejowy
MiejscowośćŻywiec
Czas na miejscu20-30 min

Zabytkowy dworzec kolejowy w Żywcu znajduje się przy ulicy Dworcowej, w dzielnicy Zabłocie, około dwóch kilometrów od miejskiego Rynku. Historia stacji sięga 1878 roku, kiedy uruchomiono pierwsze połączenie kolejowe z Bielskiem. Budynek wyróżnia się architekturą nawiązującą do stylu podhalańskiego, z wysokimi dachami, rozbudowaną częścią środkową i charakterystycznymi łukowymi oknami hali pasażerskiej. Jego dzisiejsza forma jest wynikiem przebudów przeprowadzonych na początku XX wieku oraz powojennej odbudowy. Dworzec pozostaje czynnym obiektem kolejowym, ale jest także ważnym świadectwem przemysłowej historii Żywca. Powstanie stacji przyczyniło się do rozwoju Zabłocia, które pod koniec XIX wieku było osobną miejscowością, a dzięki kolei stało się ważnym ośrodkiem handlu, rzemiosła i przemysłu. To interesujące miejsce dla miłośników dawnej architektury kolejowej oraz osób poznających historię Żywiecczyzny.

Pierwszy dworzec wybudowano w 1878 roku jako końcową stację linii kolejowej prowadzącej z Bielska. Początkowo był to długi, jednopiętrowy budynek, przypominający inne dworce powstające w monarchii austro-węgierskiej. Przełom nastąpił w 1884 roku, kiedy uruchomiono kolejne odcinki Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Żywiec uzyskał wówczas połączenia w kierunku Suchej Beskidzkiej i Zwardonia, stając się ważnym węzłem komunikacyjnym. Na początku XX wieku dworzec przebudowano według projektu Roberta Fussgangera. Powstały nowe dachy, nadbudowa i reprezentacyjna hala pasażerska, nadające gmachowi bardziej regionalny charakter. Podczas II wojny światowej stacja pełniła istotne funkcje transportowe. W kwietniu 1945 roku wycofujące się oddziały niemieckie zniszczyły budynek dworcowy oraz część otaczającej go infrastruktury, w tym parowozownię i warsztaty. Dworzec odbudowano, zachowując jego wcześniejszy styl architektoniczny, i ponownie oddano do użytku 3 czerwca 1949 roku. W kolejnych dekadach modernizowano perony, elektryfikowano linie kolejowe i rozbudowywano przejścia dla podróżnych.

Najbardziej charakterystycznym elementem dworca jest jego długa, rozczłonkowana bryła z wyższą częścią środkową i stromymi dachami. Warto zwrócić uwagę na duże, półkoliście zakończone okna dawnej hali pasażerskiej, dekoracyjne elementy elewacji oraz kamienne rzeźby umieszczone przy głównym wejściu. Budynek zachował formę nadaną mu podczas historycznej przebudowy i odtworzoną po wojennych zniszczeniach. Wewnątrz znajduje się hala przeznaczona dla podróżnych, z charakterystycznymi wysokimi oknami i drewnianą konstrukcją stropu. Ciekawym elementem całego zespołu jest również stojący w pobliżu budynek dawnej przychodni kolejowej, którego architektura przypomina pierwotny wygląd dworca z XIX wieku. W przeszłości stacja posiadała rozbudowane zaplecze techniczne z parowozownią, warsztatami i urządzeniami do obsługi lokomotyw parowych. W 2016 roku odnowiono elewacje dworca, wymieniono okna i pokrycie dachowe, a równocześnie przeprowadzono prace na peronach oraz zamontowano nowy system informacji pasażerskiej.

Na obejrzenie budynku dworca i jego najbliższego otoczenia warto przeznaczyć około 20-30 minut. Najlepiej rozpocząć od placu przy ulicy Dworcowej, skąd można zobaczyć frontową elewację z charakterystycznymi dachami i dekoracjami. Następnie warto zajrzeć do hali pasażerskiej oraz obejrzeć budynek od strony peronów. Osoby zainteresowane historią kolejnictwa mogą zwrócić uwagę na zachowany układ stacji i sąsiednie zabudowania, przypominające o czasach, gdy Żywiec był istotnym węzłem Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Zwiedzanie można połączyć ze spacerem po Zabłociu, którego rozwój gospodarczy był ściśle związany z powstaniem linii kolejowych. Niedaleko znajdują się kościół św. Floriana oraz dawna kaplica pod tym samym wezwaniem, a nieco dalej zabytkowy cmentarz żydowski.

Jak dotrzeć

Lokalizacja