Zabytkowa Dzwonnica w Żywcu stoi przy południowo-zachodnim narożniku Rynku, na styku ulic Kościuszki i Zamkowej, tuż obok konkatedry Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Wysoka, kamienna budowla jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów historycznego centrum miasta. Powstała w latach 1723-1724 i od ponad trzech stuleci stanowi część zespołu sakralnego żywieckiej fary. Wyróżnia się masywnymi murami, kwadratowym planem oraz czterospadowym, namiotowym dachem, zwieńczonym ozdobnym kogutkiem. Jej surowa architektura kontrastuje z pobliską, znacznie wyższą wieżą konkatedry, ozdobioną renesansową galerią. Dzwonnica nie jest jednak wyłącznie obiektem związanym z historią kościoła. Na jej ścianach umieszczono tablice upamiętniające ważne wydarzenia z dziejów Żywca i Polski, a u podstawy stoi pomnik Jana Pawła II. Dzięki temu budowla łączy funkcję sakralną z rolą jednego z miejskich miejsc pamięci.
Historia dzwonnicy sięga XVI wieku. W 1582 roku wzniesiono tutaj drewnianą konstrukcję, która przez blisko 140 lat służyła pobliskiemu kościołowi parafialnemu. Budynek został zniszczony podczas wielkiego pożaru Żywca w 1721 roku, kiedy ogień strawił również liczne zabudowania wokół Rynku. Odbudowę podjęto z inicjatywy Franciszka Wielopolskiego, ówczesnego właściciela dóbr żywieckich. W latach 1723-1724 powstała nowa, kamienna dzwonnica, znacznie trwalsza od swojej drewnianej poprzedniczki. Przy budowie wykorzystano także elementy dawnego podmurowania. Obiekt przechodził kolejne remonty i prace konserwatorskie, których ślady zachowały się w niezwykłej dokumentacji odnalezionej w 2001 roku. Podczas remontu w zwieńczeniu dachu odkryto zbiór dawnych dokumentów, pocztówek, fotografii i monet. Najstarszy zapis pochodził z 1723 roku i dotyczył pożaru oraz budowy nowej dzwonnicy. Kolejne dokumenty opisywały między innymi remonty prowadzone w XVIII, XIX i na początku XX wieku. Odkrycie pozwoliło poznać nie tylko historię samej budowli, ale również fragmenty życia dawnego Żywca.
Dzwonnica ma cztery kondygnacje, wyraźnie oddzielone poziomymi podziałami murów. Jej dolne partie wykonano z kamienia, natomiast najwyższa kondygnacja jest otynkowana i posiada duże, półkoliście zamknięte otwory, za którymi znajdują się dzwony. Pod dachem zachował się dekoracyjny pas wykonany techniką sgraffita. Na szczególną uwagę zasługuje zwieńczenie budowli. Oprócz ruchomego kogutka pełniącego funkcję wiatrowskazu znajduje się tam chorągiewka z herbem Starykoń, należącym do Wielopolskich, oraz datą 1723. Warto również przyjrzeć się tablicom pamiątkowym umieszczonym na zewnętrznych ścianach. Upamiętniają one między innymi Tadeusza Kościuszkę i setną rocznicę bitwy pod Racławicami, żywieckich legionistów, uczestników walk z lat 1919-1920 oraz ofiary zbrodni katyńskiej. Z miejscem związana jest także wizyta Jana Pawła II w Żywcu 22 maja 1995 roku. Przy dzwonnicy przygotowano wówczas ołtarz papieski, a w 2011 roku ustawiono pomnik Ojca Świętego autorstwa Czesława Dźwigaja.
Na obejrzenie dzwonnicy wystarczy około 15-20 minut. Najlepiej podejść do niej od strony Rynku, skąd dobrze widoczna jest cała bryła budowli oraz znajdująca się za nią wieża konkatedry. Z bliska warto obejrzeć kamienne mury, pamiątkowe tablice i detale zwieńczenia. Obiekt ogląda się z zewnątrz, dlatego nie trzeba planować osobnego zwiedzania wnętrza. Osoby zainteresowane panoramą miasta mogą natomiast wejść na taras widokowy w sąsiedniej wieży konkatedry. W pobliżu dzwonnicy znajdują się również żywiecki Rynek z zabytkowym ratuszem i fontanną św. Floriana, Stary Zamek Komorowskich z Muzeum Miejskim oraz Pałac Habsburgów. Dzięki niewielkim odległościom wszystkie te miejsca można połączyć podczas jednego spaceru po historycznym centrum Żywca. Sama dzwonnica jest ciekawym przystankiem dla osób zainteresowanych dawną architekturą, historią miasta i pamiątkami związanymi z ważnymi wydarzeniami regionu.
