Prace przy jednej z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Beskidu Żywieckiego są już mocno zaawansowane. W rejonie Wodospadu w Sopotni Wielkiej powstaje nowa infrastruktura, która ma uporządkować ruch turystyczny, poprawić bezpieczeństwo odwiedzających, a jednocześnie ograniczyć presję na cenny przyrodniczo teren. Gmina Jeleśnia poinformowała o kolejnych efektach inwestycji i zapowiada, że przedsięwzięcie zbliża się do końcowego etapu.
Nowa platforma przy Wodospadzie w Sopotni Wielkiej. Prace są coraz bardziej zaawansowane
Najbardziej widocznym elementem inwestycji jest powstająca platforma wraz z punktem przeznaczonym do obserwacji wodospadu. Ma ona umożliwić oglądanie atrakcji z wyznaczonego i zabezpieczonego miejsca, bez konieczności schodzenia w przypadkowe części skarpy.
Równocześnie wyznaczana jest ścieżka prowadząca w kierunku wodospadu. Wzdłuż dojścia montowana jest barierka. Jednym z głównych celów tych prac jest ograniczenie tzw. dzikich przedeptów, które przez lata powstawały w miejscach wybieranych przez odwiedzających jako skróty lub nieformalne punkty widokowe. Uporządkowanie ruchu ma ograniczyć dalszą erozję skarp i ingerencję w otoczenie potoku.
Zakres prowadzonych robót jest jednak znacznie szerszy niż sama infrastruktura dla turystów. Prace obejmują również znajdujący się w pobliżu zbiornik wodny. Jego skarpa została złagodzona i jest zadarniana. Zmiana ma stworzyć korzystniejsze i bezpieczniejsze warunki dla występujących w tym rejonie płazów, w tym kumaka górskiego oraz żaby trawnej.
W otoczeniu wodospadu pojawiają się również nowe nasadzenia rodzimej roślinności. Zaplanowano drewniane ogrodzenie oraz elementy edukacyjne. Tablice mają przybliżać odwiedzającym znaczenie lokalnego ekosystemu i wyjaśniać, dlaczego ochrona tego miejsca wymaga ograniczania niekontrolowanej ingerencji człowieka.
Gmina Jeleśnia podkreśla, że zadanie realizowane jest na obszarze Natura 2000, dlatego sposób prowadzenia prac musi uwzględniać wymagania wynikające z ochrony przyrody. Samorząd informuje obecnie, że do zakończenia przedsięwzięcia pozostały już ostatnie prace.
To nie tylko atrakcja turystyczna. Wodospad jest chroniony od ponad 60 lat
Wodospad na potoku Sopotnia Wielka należy do najcenniejszych obiektów przyrody nieożywionej w tej części Beskidów. Znajduje się na wysokości około 620 metrów n.p.m. i od 1964 roku objęty jest ochroną jako pomnik przyrody. Jest największym wodospadem w polskiej części Beskidów i jednym z najwyższych tego typu obiektów w kraju.
Według danych przyrodniczych województwa śląskiego jego wysokość wynosi około 10 metrów. Woda spływa po ścianie utworzonej z warstw piaskowca magurskiego, nachylonej pod kątem około 30 stopni. Wodospad jest rzadkim przykładem formy kataklinalnej – układ warstw skalnych jest zgodny z kierunkiem przepływu wody. Pod progiem znajduje się kocioł eworsyjny o głębokości około 5 metrów. Ze względu na silne zawirowania wody oraz ukształtowanie skalistego dna kąpiel w tym miejscu jest niedozwolona.
Znaczenie przyrodnicze ma również sam potok Sopotnia Wielka. Jego źródła znajdują się powyżej 1300 metrów n.p.m., w rejonie masywów Romanki oraz Lipowskiej-Rysianki. Potok ma około 14 kilometrów długości, a w jego wodach występują m.in. pstrąg potokowy, strzebla potokowa, głowacz białopłetwy i brzanka. W otoczeniu potoku obserwowane są również pliszki górskie i siwe, a rzadziej pluszcze.
Obecne prace są realizowane w ramach projektu „Ochrona i regeneracja obszarów cennych przyrodniczo wraz z działaniami edukacyjnymi na obszarze Aglomeracji Beskidzkiej – etap I”. Jest to przedsięwzięcie partnerskie współfinansowane z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Partnerem wiodącym jest Stowarzyszenie Aglomeracja Beskidzka, a jednym z samorządów uczestniczących w projekcie jest Gmina Jeleśnia.
Cały projekt obejmujący również szereg innych cennych przyrodniczo terenów w południowej części województwa śląskiego ma wartość ponad 27,76 mln zł, z czego przeszło 23,5 mln zł stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej. Jego głównym założeniem jest wzmocnienie ochrony istniejących obszarów chronionych, objęcie ochroną kolejnych wartościowych terenów oraz prowadzenie działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców i turystów. Wśród wskazanych lokalizacji znajduje się właśnie pomnik przyrody nieożywionej – Wodospad na potoku Sopotnia Wielka.
W Sopotni Wielkiej realizowane działania mają więc połączyć dwie funkcje: umożliwić bezpieczniejsze oglądanie jednej z najważniejszych atrakcji przyrodniczych Beskidu Żywieckiego oraz ograniczyć negatywny wpływ ruchu turystycznego na skarpy, roślinność i siedliska zwierząt. Po zakończeniu prac odwiedzający mają korzystać z wyznaczonego dojścia i przygotowanego punktu obserwacyjnego, zamiast tworzyć kolejne nieformalne ścieżki prowadzące w stronę wodospadu.
