Rosnące natężenie ruchu drogowego, hałas i zanieczyszczenie powietrza stały się przedmiotem interwencji dotyczącej sytuacji w Żywcu. Dwóch radnych zwróciło się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wskazując na zagrożenia związane z ruchem samochodowym, w tym zjawisko smogu letniego. Powiatowy Zarząd Dróg przedstawił oficjalne stanowisko, informując o prowadzonych pomiarach i planowanych analizach, które mają pomóc w ocenie skali problemu.
Radni alarmują o smogu letnim, spalinach i nadmiernym hałasie w Żywcu
Radni Marian Kastelik i Jacek Seweryn podjęli interwencję dotyczącą wpływu intensywnego ruchu samochodowego na środowisko i warunki życia mieszkańców Żywca. Wniosek skierowany do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie dotyczył przede wszystkim emisji spalin, uciążliwości akustycznych oraz problemów komunikacyjnych występujących na drogach przebiegających przez miasto.
Sprawa obejmuje sieć dróg zarządzanych przez kilka instytucji: Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach, Powiatowy Zarząd Dróg w Żywcu oraz Urząd Miejski w Żywcu.
Jednym z zagadnień poruszonych w związku z interwencją jest smog letni, nazywany również smogiem fotochemicznym. W odróżnieniu od smogu kojarzonego z sezonem grzewczym zjawisko to występuje przede wszystkim podczas słonecznej, upalnej pogody, szczególnie przy słabym wietrze.
Jego powstawanie wiąże się z reakcjami chemicznymi zachodzącymi w atmosferze pod wpływem promieniowania słonecznego. Uczestniczą w nich między innymi tlenki azotu oraz lotne związki organiczne, których źródłem są spaliny samochodowe, ale również działalność przemysłowa i inne procesy związane ze spalaniem paliw.
W wyniku tych reakcji powstaje ozon troposferyczny (O₃), czyli ozon występujący w dolnej warstwie atmosfery. W przeciwieństwie do ozonu stratosferycznego, który chroni Ziemię przed promieniowaniem ultrafioletowym, jego podwyższone stężenie przy powierzchni ziemi stanowi zagrożenie dla zdrowia.
Jak wyjaśnia Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wysokie stężenia ozonu mogą powodować podrażnienie dróg oddechowych, kaszel, duszności oraz nasilenie objawów astmy i innych chorób płuc. Szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze i osoby cierpiące na schorzenia układu oddechowego.
Znaczenie mają również lokalne warunki geograficzne. Żywiec położony jest w Kotlinie Żywieckiej, gdzie ukształtowanie terenu w połączeniu z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi może utrudniać rozpraszanie części zanieczyszczeń. Jednocześnie na stężenie ozonu wpływają nie tylko miejscowe emisje, ale także napływ mas powietrza z innych obszarów.
Samo zagrożenie występowaniem smogu fotochemicznego nie oznacza jednak, że w Żywcu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń. Ocena rzeczywistej skali tego zjawiska wymaga danych dotyczących jakości powietrza.
Na interwencję radnych odpowiedział Powiatowy Zarząd Dróg w Żywcu. W piśmie z 15 października 2026 roku, podpisanym przez dyrektor jednostki Jolantę Korczyk, przedstawiono informacje dotyczące problemów komunikacyjnych oraz działań podejmowanych w odniesieniu do dróg powiatowych.
PZD wskazuje najbardziej obciążone drogi. Pomiary zakończą się w październiku, kolejne analizy zaplanowano na 2027 rok
Powiatowy Zarząd Dróg przyznaje, że problemy związane z nadmiernym natężeniem ruchu dotyczą większości dróg powiatowych na terenie Żywca. W oficjalnej odpowiedzi szczególną uwagę zwrócono na al. Piłsudskiego, ul. Leśnianka, al. Wolności, ul. Legionów, ul. Komorowskich, ul. Komonieckiego, ul. Grunwaldzką oraz ul. Klonową.
Zarządca wyjaśnia, że natężenie ruchu na drogach powiatowych jest monitorowane od blisko dziesięciu lat. Pomiary pozwalają określić średni dobowy ruch pojazdów, a następnie oceniać obciążenie poszczególnych odcinków sieci drogowej.
W 2026 roku zlecono kolejne badania. Obejmują one odcinki, na których wyniki wcześniejszych pomiarów wskazywały na natężenie ruchu przekraczające lub zbliżone do 3 milionów pojazdów rocznie.
Jest to istotny próg wynikający z przepisów dotyczących ochrony środowiska przed hałasem. Drogi, po których przejeżdża ponad 3 miliony pojazdów rocznie, są kwalifikowane jako główne drogi na potrzeby sporządzania strategicznych map hałasu.
Na terenie Żywca tegoroczne pomiary obejmują cztery grupy odcinków dróg powiatowych:
- ul. Leśnianka,
- al. Piłsudskiego wraz z ul. Powstańców Śląskich,
- al. Wolności wraz z ul. Legionów,
- ul. Komonieckiego wraz z ul. Moszczanicką.
Ostateczne wyniki pomiarów natężenia ruchu mają być gotowe do końca października 2026 roku. Dopiero na ich podstawie możliwe będzie określenie aktualnego obciążenia poszczególnych odcinków i ustalenie zakresu dalszych opracowań.
W kolejnym etapie PZD zamierza wyłonić wykonawcę pomiarów poziomu hałasu oraz strategicznej mapy hałasu dla dróg objętych odpowiednimi wymaganiami. Prace te przewidziano na 2027 rok.
Strategiczna mapa hałasu pozwala określić zasięg oddziaływania hałasu komunikacyjnego na otoczenie. Uwzględnia między innymi natężenie ruchu, charakterystykę drogi, warunki terenowe i rozmieszczenie zabudowy. Umożliwia również identyfikację obszarów, na których mogą występować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.
Podstawę prawną planowanych działań stanowią przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. PZD wskazuje art. 175, dotyczący obowiązków związanych z pomiarami oddziaływania infrastruktury na środowisko, oraz art. 118, regulujący sporządzanie strategicznych map hałasu.
W piśmie przywołano również rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 czerwca 2011 roku, określające wymagania dotyczące prowadzenia pomiarów przez zarządzających drogami, liniami kolejowymi, liniami tramwajowymi, lotniskami i portami.
Powiatowy Zarząd Dróg informuje ponadto, że zagadnienia związane z emisją zanieczyszczeń i hałasem komunikacyjnym zostały wcześniej uwzględnione w „Programie Ochrony Środowiska dla Powiatu Żywieckiego”, przyjętym uchwałą Rady Powiatu w Żywcu.
Dokument obejmuje zarówno zadania własne samorządu, jak i przedsięwzięcia monitorowane w zakresie ochrony klimatu, jakości powietrza oraz ograniczania zagrożeń związanych z hałasem. Odpowiednie działania przedstawiono w rozdziałach 6.2 i 6.3, dotyczących klimatu i jakości powietrza, oraz 6.5 i 6.6, poświęconych zagrożeniom hałasem. Kopie tych zapisów dołączono do odpowiedzi skierowanej w związku z interwencją radnych.
Osobnym zagadnieniem jest funkcjonowanie skrzyżowania al. Piłsudskiego z ul. Komonieckiego, które PZD wskazuje jako miejsce szczególnej kumulacji problemów związanych z ruchem drogowym.
Zarządca informuje o rozpoczęciu przygotowań do zlecenia analizy ruchu i przepustowości tego skrzyżowania. Opracowanie ma umożliwić ocenę warunków przejazdu oraz funkcjonowania układu komunikacyjnego, w którym koncentruje się znaczna część wskazanych uciążliwości.
Analiza przepustowości może stanowić podstawę do rozważenia rozwiązań usprawniających ruch, jednak w przedstawionej odpowiedzi nie wskazano jeszcze konkretnych zmian w organizacji ruchu ani terminu ich ewentualnego wdrożenia.
Pismo Powiatowego Zarządu Dróg w Żywcu z 15 października 2026 roku, przedstawia zatem harmonogram działań diagnostycznych dotyczących ruchu i hałasu komunikacyjnego. Nie zawiera natomiast wyników nowych pomiarów jakości powietrza ani decyzji o realizacji konkretnych inwestycji drogowych.
