W Jaworzu przygotowywana jest inwestycja, która może znacząco zmienić sposób wykorzystania jednego z historycznych budynków w centrum miejscowości. Samorząd planuje połączyć renowację zabytkowej willi z jej rozbudową i utworzeniem przestrzeni przeznaczonej na działalność kulturalną oraz edukacyjną. Trwają przygotowania do pozyskania dofinansowania, a mieszkańcy mogą już wyrazić opinię na temat przyszłego zagospodarowania obiektu.

Zabytkowa willa przy ulicy Słonecznej ma zostać rozbudowana

Planowana inwestycja dotyczy przedwojennej willi przy ulicy Słonecznej 133A w Jaworzu. Budynek o powierzchni około 366 m² znajduje się na działce liczącej 1756 m². Obiekt wyróżnia się elewacją z piaskowca oraz charakterystyczną loggią z kolumnami. Jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków i znajduje się na obszarze historycznego układu urbanistycznego Jaworza, wpisanego do rejestru zabytków.

Samorząd zamierza przystosować nieruchomość do nowych funkcji publicznych. Koncepcja przewiduje kompleksowy remont konserwatorski historycznej części budynku, jego termomodernizację oraz przebudowę pomieszczeń przyziemia. Najbardziej charakterystycznym elementem planowanej inwestycji ma być dobudowa nowoczesnego, dwukondygnacyjnego pawilonu bibliotecznego z przeszkloną elewacją.

Przedsięwzięcie obejmuje również wykonanie instalacji wewnętrznych, niezbędnej infrastruktury technicznej oraz zagospodarowanie terenu wokół budynku. Połączenie historycznej willi z nową częścią ma umożliwić stworzenie obiektu o znacznie szerszym przeznaczeniu niż tradycyjna biblioteka.

Plany wykorzystania nieruchomości na cele publiczne pojawiły się już w 2024 roku. Podczas październikowej sesji Rada Gminy Jaworze wyraziła zgodę na zakup działki wraz z budynkiem. Uchwałę poparło 10 radnych, natomiast pięciu głosowało przeciw. Wójt Anna Skotnicka-Nędzka wskazywała wówczas możliwość urządzenia w tym miejscu siedziby biblioteki gminnej oraz pomieszczeń dla harcerzy.

Kolejne działania znalazły odzwierciedlenie w dokumentach finansowych samorządu. W budżecie na 2025 rok uwzględniono środki na przygotowanie inwentaryzacji oraz dokumentacji związanej ze zmianą sposobu użytkowania nieruchomości. Z kolei w budżecie na 2026 rok na prace projektowe dotyczące termomodernizacji i rozbudowy budynku przewidziano 89 790 zł.

Środki te dotyczą etapu przygotowawczego. Nie oznaczają rozpoczęcia robót budowlanych ani zabezpieczenia finansowania całego przedsięwzięcia.

Nowa biblioteka, sala widowiskowa i przestrzeń dla młodzieży. Gmina pyta mieszkańców o potrzeby

Zgodnie z przedstawioną koncepcją przy ulicy Słonecznej miałaby powstać Biblioteka – Przestrzeń Kulturalno-Edukacyjna w Jaworzu. Jej działalność nie ograniczałaby się do udostępniania księgozbioru. Samorząd rozważa stworzenie miejsca umożliwiającego organizację wydarzeń kulturalnych, zajęć edukacyjnych i spotkań lokalnej społeczności.

Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się nowoczesna wypożyczalnia książek z czytelnią multimedialną, wielofunkcyjna sala koncertowo-widowiskowa i prelekcyjna, a także pracownia informatyczna przeznaczona do nauki nowych technologii. Przewidziano również przestrzeń aktywności młodzieżowej, która mogłaby służyć harcerzom i organizacjom społecznym, oraz osobną pracownię kreatywną dla dzieci.

Ważnym elementem koncepcji jest wykorzystanie otoczenia willi. Planowany ogród kulturalno-edukacyjny oraz taras plenerowy mogłyby stać się miejscem organizacji kameralnych koncertów, pokazów filmowych, pikników czytelniczych i innych wydarzeń odbywających się na świeżym powietrzu.

Zakres przyszłej działalności ma zostać dopracowany z uwzględnieniem opinii mieszkańców. Gmina udostępniła anonimową ankietę, w której można wskazać najbardziej oczekiwane funkcje obiektu oraz propozycje wydarzeń i zajęć.

W formularzu uwzględniono między innymi spotkania autorskie, koncerty muzyki klasycznej i jazzowej, przedstawienia teatralne, dyskusyjny klub filmowy oraz warsztaty artystyczne. Mieszkańcy mogą również ocenić zainteresowanie zajęciami językowymi, edukacją ekologiczną, warsztatami tradycyjnego rękodzieła czy spotkaniami poświęconymi historii i tradycjom Jaworza.

Osobne propozycje dotyczą dzieci, młodzieży i seniorów. Rozważane są między innymi zajęcia związane z bezpieczeństwem w internecie, wykorzystaniem sztucznej inteligencji, rozwijaniem kompetencji cyfrowych oraz programy edukacyjne dla najmłodszych. Ankieta pozwala także określić preferowane godziny i dni organizacji poszczególnych wydarzeń.

W konsultacjach uwzględniono również kwestie dostępności obiektu dla osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami. Wśród proponowanych udogodnień znajdują się wejścia bez barier architektonicznych, winda obsługująca wszystkie kondygnacje, dostosowane toalety, pętle indukcyjne, oznaczenia w alfabecie Braille’a oraz rozwiązania ułatwiające korzystanie z budynku osobom niewidomym i niesłyszącym.

Badanie potrzeb mieszkańców jest częścią przygotowań do złożenia wniosku o dofinansowanie z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego w ramach programu Kultura 2021–2028. Zebrane odpowiedzi mają pomóc samorządowi w określeniu ostatecznego zakresu planowanej inwestycji.

Warto zaznaczyć, że przedsięwzięcie przy ulicy Słonecznej 133A jest odrębne od modernizacji zabytkowego budynku „Pod Goruszką”. Gminna Biblioteka Publiczna w Jaworzu od października 2025 roku prowadzi działalność w Willi Moritz przy ulicy Zdrojowej 30, do której została przeniesiona na czas remontu dotychczasowej siedziby.

Projekt nowej przestrzeni bibliotecznej pozostaje obecnie na etapie przygotowań. Nie ogłoszono jeszcze przyznania dofinansowania, całkowitej wartości inwestycji ani harmonogramu prac budowlanych. Termin rozpoczęcia realizacji będzie zależał od dalszych decyzji samorządu oraz możliwości pozyskania środków zewnętrznych.

Mieszkańcy zainteresowani przyszłością obiektu mogą przekazać swoje opinie za pośrednictwem oficjalnej ankiety dotyczącej nowej biblioteki w Jaworzu.