Kapliczka i drewniana dzwonnica w Czernichowie

Kapliczka i drewniana dzwonnica w Czernichowie to dwa zabytkowe obiekty sakralne stojące tuż obok siebie przy drodze wojewódzkiej nr 948, niedaleko brzegu Soły. Należą do najciekawszych przykładów dawnego budownictwa wiejskiego zachowanych na terenie gminy Czernichów. Niewielka murowana kaplica pochodzi prawdopodobnie z XVIII wieku, natomiast sąsiadująca z nią drewniana dzwonnica została wzniesiona w XIX stuleciu. Obie budowle tworzą charakterystyczny zespół, który przypomina o dawnych zwyczajach religijnych mieszkańców Żywiecczyzny. Dzwonnica znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego, a cały zespół objęty jest ochroną konserwatorską.

Starszym z obiektów jest niewielka kapliczka wzniesiona na planie prostokąta. Jej charakterystycznym elementem jest łamany, mansardowy dach pokryty drewnianym gontem oraz zaokrąglony szczyt nad wejściem. We wnętrzu znajduje się współczesna figura Matki Bożej, a sama kaplica przez wiele lat pełniła ważną funkcję religijną dla mieszkańców Czernichowa. Dawniej miejscowość należała do parafii w Starym Żywcu, oddalonej o kilka kilometrów. Z tego powodu przy kapliczce odprawiano między innymi nabożeństwa majowe i różańcowe. Obok wznosi się znacznie wyższa drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej. Jej ściany, oszalowane pionowymi deskami, zwężają się ku górze, a całość podzielono na dwie części niewielkim daszkiem. Budowlę wieńczy gontowy dach z latarnią, w której zawieszono dzwon, oraz krzyż. Nad wejściem umieszczono niewielki wizerunek Matki Bożej.

Historia dzwonnicy jest szczególnie interesująca ze względu na znaczenie, jakie miała dawniej dla mieszkańców wsi. Dzwon odzywał się rano, w południe i wieczorem, wzywając do modlitwy Anioł Pański. Jego dźwięk ostrzegał również przed pożarami, towarzyszył uroczystościom pogrzebowym, a zgodnie z dawnymi wierzeniami miał także odpędzać nadciągające burze i pioruny. W 1941 roku oryginalny dzwon został zarekwirowany przez niemieckich okupantów. Po zakończeniu wojny bracia Nowakowie, wywiezieni wcześniej na przymusowe roboty do Niemiec, przesłali do rodzinnej miejscowości fragmenty innego zniszczonego dzwonu. Wykorzystano je do odlania nowego instrumentu, który przez kolejne dziesięciolecia służył mieszkańcom. W 1994 roku dzwon przeniesiono do miejscowego kościoła. Na początku XXI wieku przeprowadzono gruntowny remont drewnianej konstrukcji, a w jej latarni ponownie zawieszono dzwon.

Kapliczka i dzwonnica znajdują się przy ulicy Żywieckiej, na niewielkim terenie pomiędzy ruchliwą drogą a rzeką Sołą. Obiekty są dobrze widoczne z zewnątrz i można je obejrzeć podczas krótkiego postoju lub spaceru po Czernichowie. Szczególnie warto zwrócić uwagę na zachowaną formę drewnianej dzwonnicy, jej pochyłe ściany i ozdobne zwieńczenie, charakterystyczne dla tradycyjnego budownictwa sakralnego w tej części Karpat. Oba zabytki zostały wpisane do rejestru zabytków 24 sierpnia 1989 roku. Są cennym świadectwem lokalnej historii oraz tradycji, która przez stulecia łączyła życie religijne mieszkańców z codziennym funkcjonowaniem beskidzkiej wsi.