Drewniana dzwonnica „Pod Żarem”

Drewniana dzwonnica „Pod Żarem” to zabytkowa budowla sakralna z 1928 roku, położona na zboczach Góry Żar w Międzybrodziu Żywieckim. Znajduje się w rejonie ulicy Pod Dzwonkiem, niedaleko drogi prowadzącej na szczyt jednej z najbardziej rozpoznawalnych gór Beskidu Małego. Mimo niewielkich rozmiarów jest cennym przykładem tradycyjnego budownictwa drewnianego Żywiecczyzny i pamiątką po dawnych mieszkańcach górskich przysiółków. Jej powstanie wiązało się z potrzebami religijnymi miejscowej społeczności, dla której dotarcie do kościoła parafialnego wymagało niegdyś pokonania znacznej odległości. Dzwonnica służyła nie tylko do oznajmiania pory modlitwy, lecz także jako miejsce lokalnych nabożeństw.

Budowla wyróżnia się charakterystyczną, zwężającą się ku górze sylwetką oraz drewnianą latarnią, w której zawieszono dzwon. Jej ściany pokryto pionowo ułożonymi deskami, natomiast dach wykonano z blachy i zwieńczono krzyżem. Nad niewielkim wejściem znajduje się osobne zadaszenie, a na elewacji umieszczono religijny wizerunek ozdabiany kwiatami. Całość zachowała formę charakterystyczną dla dawnych beskidzkich dzwonnic, łączących funkcje sakralne z prostą architekturą wiejską. Wewnątrz urządzono niewielką kaplicę z ołtarzykiem i obrazem Matki Bożej. Dzwonnica stoi przy drodze, w otoczeniu rozproszonej zabudowy i zalesionych zboczy Góry Żar, dzięki czemu stanowi interesujący element krajobrazu tej części Międzybrodzia Żywieckiego.

Historia dzwonnicy związana jest również z żywiecką rodziną Habsburgów. Drewno na jej budowę przekazał arcyksiążę Karol Stefan Habsburg, a sam obiekt wzniesiono w 1928 roku. Pierwotnie znajdował się nieco inaczej względem drogi prowadzącej wzdłuż potoku Isepnica. Podczas późniejszej przebudowy trasy na Górę Żar konieczne było podniesienie konstrukcji i przeniesienie wejścia, które wcześniej znajdowało się od strony potoku. Dzwonnica posiadała niegdyś dzwon ważący około 60 kilogramów, jednak w 1943 roku został on zarekwirowany przez niemieckich okupantów. Po wojnie zastąpiono go mniejszym, około 40-kilogramowym instrumentem. Przez lata dźwięk dzwonu rozlegał się rano, w południe i wieczorem, a przy budowli odbywały się również msze święte dla mieszkańców przysiółka.

Dzwonnica znajduje się na trasie prowadzącej z Międzybrodzia Żywieckiego w kierunku Góry Żar. Można do niej dotrzeć pieszo od strony ulicy Górskiej, a następnie kierując się w rejon ulicy Pod Dzwonkiem. Ze względu na położenie na górskim zboczu dojście wiąże się z podejściem pod górę. Obiekt jest dobrze widoczny z zewnątrz, jednak nie ma potwierdzonych stałych godzin udostępniania jego wnętrza. Dzwonnicę warto odwiedzić przy okazji pieszej wycieczki na Górę Żar, traktując ją jako krótki przystanek pozwalający poznać mniej znaną historię Międzybrodzia Żywieckiego. To przykład lokalnego zabytku, którego znaczenie wynika nie z monumentalnych rozmiarów, lecz z historii i tradycji zachowanej przez pokolenia mieszkańców.