Dawna Żywiecka Fabryka Papieru „Solali” znajduje się przy ulicy ks. prałata Stanisława Słonki 24 w żywieckim Zabłociu, na lewym brzegu Soły. Rozległy zespół budynków przemysłowych przypomina o czasach, gdy ta część miasta rozwijała się przede wszystkim dzięki fabrykom, warsztatom i kolei. Początki papierni sięgają 1833 roku, co czyni ją jednym z najstarszych dużych zakładów przemysłowych Żywiecczyzny. Najbardziej charakterystycznym elementem kompleksu jest wieża zegarowa z napisem „Solali 1833”, widoczna od strony ulicy. Towarzyszą jej dawne budynki produkcyjne i administracyjne, które przez kolejne dekady były rozbudowywane oraz dostosowywane do nowych technologii. Papiernia nie działa dziś w dawnej formule wielkiego zakładu produkcyjnego, jednak jej zabudowania wciąż są wykorzystywane gospodarczo. Obiekt zainteresuje przede wszystkim osoby poznające historię Zabłocia i przemysłowe dziedzictwo Żywca.
Fabryka wyrosła z młyna wodnego, który w 1833 roku Karol Schrötter i Franciszek Manhardt wydzierżawili od Jędrzeja Stawarza, przystosowując jego urządzenia do wytwarzania papieru i tektury. Z czasem zakład rozbudowano, wprowadzono maszyny papiernicze, a w 1889 roku utworzono spółkę handlową, przekształconą w 1900 roku w towarzystwo akcyjne. Rozwój przedsiębiorstwa wiązał się z działalnością Bernarda Seroga i jego syna Ignacego. Na początku XX wieku żywiecka papiernia należała do znaczących zakładów tej branży w Galicji, a jej wyroby trafiały na rynki zagraniczne. W 1916 roku pojawiła się nazwa „Solali”, związana z osobną działalnością przetwórczą i rozpoznawalną marką produktów. Fabryka wytwarzała między innymi tekturę, papiery pakowe, kalkę, serwetki i bibułki papierosowe. Wojna przyniosła straty, a po jej zakończeniu zakład przeszedł pod zarząd państwowy. W kolejnych dziesięcioleciach rozwijał produkcję i zaplecze pracownicze. Po transformacji ustrojowej pojawiły się problemy finansowe, a w 2018 roku ogłoszono upadłość spółki pozostającej w likwidacji.
Z ulicy ks. prałata Słonki najlepiej widać zabytkową wieżę zegarową i zachowane fragmenty dawnej zabudowy fabrycznej. Nad zamurowanym wejściem do wieży znajduje się napis „Solali 1833”, nawiązujący do początków zakładu. W jej sąsiedztwie rozciągają się budynki, których bryły i rozmieszczenie przypominają o wieloetapowym rozwoju papierni. Z czasów przemysłowej świetności pochodzą liczne hale, magazyny, budynki techniczne i biura, a fabryczny dziedziniec oddzielał część produkcyjną od ulicy. Po przeciwnej stronie drogi zachowały się również dawne zabudowania mieszkalne związane z pracownikami zakładu. Ciekawym uzupełnieniem jest budynek dawnego zakładowego domu kultury, obecnie zajmowany przez klub „Papiernik” Miejskiego Centrum Kultury, pod numerem 31. Całość pokazuje, że „Solali” tworzyła nie tylko miejsca pracy, lecz także rozbudowane zaplecze społeczne dla mieszkańców Zabłocia.
Fabryka nie jest muzeum i nie ma przygotowanej ogólnodostępnej trasy zwiedzania hal. Na obejrzenie jej historycznej zabudowy od strony ulicy wystarczy około 15-25 minut. Spacer najlepiej rozpocząć przy wieży zegarowej, a następnie przejść wzdłuż ulicy ks. prałata Słonki, zwracając uwagę na zachowane dawne obiekty przemysłowe i zabudowę pracowniczą. W części kompleksu nadal prowadzona jest działalność gospodarcza, dlatego nie należy traktować bram i wewnętrznych dziedzińców jako swobodnego wejścia turystycznego. Historię fabryki można połączyć ze zwiedzaniem innych miejsc Zabłocia: kościoła św. Floriana, dworca kolejowego czy śladów dawnej zabudowy przemysłowej. W pobliżu znajduje się też klub „Papiernik”, którego nazwa nawiązuje do dawnego zakładowego domu kultury. To krótki przystanek, ale dobrze pokazuje przemysłowy rozdział historii Żywca.


Wzgórze
Kościół
Obiekt kolejowy
Obiekt kulturalny
Wzgórze
Mini zoo