Zamek w Łodygowicach i Park Zamkowy

Zamek w Łodygowicach, nazywany również dworem obronnym lub pałacem, to jeden z najcenniejszych zabytków historycznych Żywiecczyzny. Znajduje się w otoczeniu rozległego parku niedaleko rzeki Żylicy, w dolnej części miejscowości Łodygowice. Choć obecny wygląd budowli przypomina niewielką neogotycką rezydencję, jej historia sięga pierwszej połowy XVII wieku. Charakterystyczna jasna elewacja, ozdobny szczyt oraz arkadowe wejście z balkonem nadają budynkowi reprezentacyjny wygląd, a zachowane w otoczeniu fortyfikacje przypominają o jego dawnym przeznaczeniu obronnym.

Budowę murowanego dworu rozpoczęto w 1629 roku z inicjatywy kasztelana krakowskiego Jerzego Zbaraskiego, w miejscu wcześniejszej drewnianej siedziby Komorowskich. Prace kontynuował Stanisław Warszycki, który w 1673 roku rozbudował założenie o system fortyfikacji bastionowych. Rezydencję otoczono ziemnymi wałami, fosą oraz czterema narożnymi bastionami, tworząc umocniony ośrodek administracyjny dawnych dóbr łodygowickich. Z czasem obiekt tracił swoje znaczenie militarne, a kolejne pokolenia właścicieli dostosowywały go do potrzeb rezydencjonalnych. Ważnym etapem była przebudowa przeprowadzona w drugiej połowie XIX wieku przez rodzinę Klobusów, która nadała budynkowi zachowane do dziś elementy neogotyckie.

Po II wojnie światowej dawna rezydencja została upaństwowiona i przez wiele lat wykorzystywano ją na potrzeby oświatowe oraz działalności publicznej. W 1991 roku zespół przeszedł na własność Gminy Łodygowice, a w 2014 roku zakończono gruntowny remont zabytkowego budynku. Obecnie obiekt służy lokalnym instytucjom i działalności społeczno-kulturalnej. Nie jest typowym zamkiem muzealnym z regularną trasą zwiedzania, dlatego największą atrakcję dla turystów stanowią jego architektura, otoczenie i możliwość poznania historii dawnego założenia obronnego.

Integralną częścią zespołu jest Park Zamkowy, którego krajobrazowy charakter ukształtował się w wyniku wielowiekowych przekształceń dawnych ogrodów rezydencjonalnych. Wśród okazałego starodrzewia zachowały się fragmenty ziemnych bastionów, wałów obronnych i ślady dawnej fosy. Przed budynkiem znajduje się reprezentacyjny plac z alejkami, kompozycjami kwiatowymi i ławkami, uporządkowany podczas prac rewitalizacyjnych. W głębi parku można spacerować pośród starych drzew i odnaleźć pozostałości historycznego układu fortyfikacji. Połączenie zabytkowej rezydencji, zieleni i zachowanych elementów dawnej warowni sprawia, że cały kompleks jest interesującym miejscem zarówno dla miłośników historii, jak i osób szukających spokojnej przestrzeni spacerowej.