Przedstawiciele Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność” uczestniczyli w poniedziałek, 26 października, w proteście przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie. Wyjazd był częścią ogólnopolskiej akcji związanej z narastającym sporem o funkcjonowanie tej instytucji. Na miejscu pojawił się również przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotr Duda, który skierował zdecydowane słowa pod adresem rządu Donalda Tuska.
Związkowcy z Podbeskidzia przed Trybunałem Konstytucyjnym
Poniedziałkowy wyjazd do stolicy zorganizował Region Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”. Zbiórkę uczestników zaplanowano na godzinę 6:00 przed siedzibą związku w Bielsku-Białej. Wśród osób, które pojawiły się przed Trybunałem Konstytucyjnym, był Marek Bogusz, przewodniczący Zarządu Regionu Podbeskidzie.
Delegację wsparł Piotr Duda, przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Podczas wystąpienia zarzucił premierowi Donaldowi Tuskowi dążenie do przejęcia kontroli nad Trybunałem Konstytucyjnym. W swojej wypowiedzi określił Trybunał mianem brakującego rządowi „klucza do dyktatury”, podkreślając, że związkowcy zamierzają przeciwstawiać się działaniom, które w ich ocenie zagrażają niezależności tej instytucji.
O udziale w proteście poinformowała również podbeskidzka „Solidarność” w mediach społecznościowych. Przedstawiciele związku wyjaśnili, że przyjechali do Warszawy w obronie wartości, zasad i sprawiedliwości. Podkreślili, że nie chcą pozostawać obojętni wobec wydarzeń, które ich zdaniem mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłości kraju. Zaznaczyli jednocześnie, że działalność „Solidarności” rozumieją szerzej niż tylko reprezentowanie interesów pracowniczych, wskazując na odpowiedzialność społeczną i gotowość do publicznego wyrażania swoich przekonań.
Marek Bogusz już wcześniej zapowiadał zaangażowanie podbeskidzkich struktur związku w działania protestacyjne. W połowie października deklarował gotowość do obrony niezależności Trybunału tak długo, jak będzie to konieczne. Krytycznie oceniał również postępowanie rządu, wyrażając jednocześnie nadzieję na pokojowe rozwiązanie konfliktu.
Akcja przed Trybunałem Konstytucyjnym rozpoczęła się 15 października. Od tego czasu przedstawiciele kolejnych regionów NSZZ „Solidarność” pełnią codzienne, rotacyjne dyżury protestacyjne przed siedzibą instytucji. Związkowcy utworzyli tam również miasteczko namiotowe. Organizacja zapowiedziała utrzymanie obecności w tym miejscu do czasu rozwiązania sporu dotyczącego funkcjonowania Trybunału.
Dlaczego „Solidarność” protestuje? W tle spór o obsadę Trybunału
Bezpośrednim tłem protestów jest konflikt dotyczący obsady Trybunału Konstytucyjnego oraz procedury obejmowania urzędu przez nowo wybranych sędziów. Szczególne napięcia pojawiły się 14 października, kiedy Maciej Berek, wybrany przez Sejm na sędziego TK, złożył ślubowanie w Sejmie, bez udziału prezydenta Karola Nawrockiego. Następnie przekazał dokument ślubowania Kancelarii Prezydenta. Tego samego dnia przed siedzibą Trybunału doszło do protestów i przepychanek demonstrantów z policją.
Kancelaria Prezydenta zakwestionowała skuteczność takiego ślubowania, wskazując, że powinno ono zostać złożone w obecności głowy państwa. Odmienne stanowisko przedstawił rząd Donalda Tuska, według którego sędziowie zostali prawidłowo wybrani przez Sejm, a odmowa odebrania od nich ślubowania przez prezydenta nie powinna blokować możliwości objęcia urzędu. Spór dotyczy zatem nie tylko personalnej obsady Trybunału, ale również interpretacji przepisów określających kompetencje poszczególnych organów państwa.
Jeszcze przed eskalacją konfliktu, 7 października, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” przyjęła stanowisko nr 5/26 dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Związek sprzeciwił się w nim działaniom, które w jego ocenie mogłyby prowadzić do podporządkowania instytucji bieżącym interesom politycznym. W dokumencie zwrócono uwagę na konieczność poszanowania niezależności Trybunału, respektowania jego orzeczeń oraz przestrzegania konstytucyjnych zasad funkcjonowania państwa.
Jednym z podniesionych problemów była również sytuacja pracowników Trybunału. Komisja Krajowa wyraziła sprzeciw wobec wykorzystywania finansowania instytucji jako instrumentu nacisku politycznego. Podkreśliła, że osoby zatrudnione w TK, niezależnie od pełnionych funkcji, nie powinny ponosić konsekwencji konfliktu między organami państwa. Związek domaga się zapewnienia środków na funkcjonowanie Trybunału oraz wypłatę wynagrodzeń jego pracowników.
W przyjętym stanowisku „Solidarność” zaapelowała także o rozwiązywanie sporów dotyczących instytucji państwowych zgodnie z obowiązującym prawem. Podkreśliła, że w składzie Trybunału powinny zasiadać osoby niezależne politycznie, zdolne do bezstronnego orzekania na podstawie Konstytucji. Związkowcy domagają się również, aby konflikt polityczny nie prowadził do ograniczania praw obywateli ani dalszego osłabiania funkcjonowania instytucji państwowych.
