Niemal 4,7 tys. hektarów lasów społecznych wokół Bielska-Białej objęto propozycją zasadniczej zmiany sposobu gospodarowania. Opublikowana do konsultacji koncepcja zakłada pozostawienie części terenów naturalnym procesom, a na pozostałych prowadzenie leśnictwa bliskiego naturze. Przedstawiciele strony społecznej mówią o efekcie kilkuletnich starań, ale zaznaczają, że ostateczne rozwiązania wymagają jeszcze doprecyzowania i odpowiedniego zabezpieczenia.
Nowe zasady mają objąć ponad połowę powierzchni Nadleśnictwa Bielsko
Instytut Ochrony Środowiska, działający w imieniu Ministerstwa Klimatu i Środowiska, opublikował do konsultacji koncepcję gospodarowania w lasach o wiodącej funkcji społecznej położonych wokół Bielska-Białej. Dokument obejmuje około 5,3 tys. hektarów, czyli 51 proc. powierzchni Nadleśnictwa Bielsko.
Najważniejsze założenia dotyczą sposobu prowadzenia gospodarki leśnej na tym obszarze. Łącznie 89,58 proc. lasów społecznych, a więc 4695,83 hektara, zostało ujętych w scenariuszach określonych jako „Procesy naturalne” oraz „Leśnictwo bliskie naturze”. W praktyce ma to oznaczać wyłączenie pozyskania drewna albo jego daleko idące ograniczenie, zależnie od kategorii przypisanej konkretnemu fragmentowi lasu.
Strona społeczna ocenia opublikowanie koncepcji jako rezultat kilkuletnich działań mieszkańców. Obejmowały one protesty przeciwko wycinkom, spotkania, inwentaryzacje terenowe, przygotowywanie analiz oraz rozmowy z naukowcami, samorządowcami i przedstawicielami instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie lasami.
W działania na rzecz ochrony terenów leśnych angażowali się również przyrodnicy, leśnicy, hydrogeolodzy oraz specjaliści reprezentujący inne dziedziny nauki. Zebrane dane i opinie ekspertów miały umożliwić wskazanie konkretnych obszarów wymagających ochrony oraz przedstawienie argumentów przemawiających za zmianą dotychczasowych zasad gospodarowania.
Przedstawiciele strony społecznej podkreślają, że w ciągu kilku lat ich aktywność przeszła wyraźną zmianę. Początkowo działania skupiały się przede wszystkim na protestach przeciwko wycinkom. Z czasem zostały uzupełnione o dokumentację, analizy przyrodnicze oraz argumenty odnoszące się do znaczenia poszczególnych kompleksów leśnych.
Istotne wsparcie dla tych działań miały zapewnić także samorządy. Bielsko-Biała oraz gminy Jaworze, Kozy i Wilkowice od lat opowiadają się za zwiększeniem ochrony lasów społecznych. W wielu kwestiach przedstawiciele mieszkańców i władz samorządowych prezentują wspólne stanowisko dotyczące przyszłości tych terenów.
Lasy mają chronić wodę, przyrodę i tereny położone poniżej stoków
Jednym z istotnych elementów przygotowanej koncepcji jest zwrócenie uwagi na wodochronną funkcję beskidzkich lasów. W warunkach górskich i podgórskich tereny leśne wpływają na zatrzymywanie wody, ograniczają gwałtowny spływ powierzchniowy oraz łagodzą skutki intensywnych opadów.
Znaczenie lasów wokół Bielska-Białej nie ogranicza się jednak do retencji. Dokument uwzględnia również ich funkcje przyrodnicze, krajobrazowe, turystyczne i rekreacyjne. Są to tereny położone w bezpośrednim sąsiedztwie miasta oraz okolicznych miejscowości, regularnie wykorzystywane przez mieszkańców i turystów.
Zdaniem przedstawicieli strony społecznej sposób zarządzania tymi obszarami nie powinien być podporządkowany przede wszystkim wielkości pozyskania drewna. Punktem wyjścia powinno być określenie funkcji, jakie dany las pełni dla mieszkańców, lokalnego środowiska, gospodarki wodnej i ochrony przyrody.
Opublikowana koncepcja nie kończy jednak prac nad nowymi zasadami. Dokument został skierowany do konsultacji, a jego zapisy mają zostać szczegółowo przeanalizowane. Strona społeczna zapowiada aktywny udział w tym procesie oraz działania zmierzające do tego, aby proponowane rozwiązania nie pozostały jedynie deklaracją.
Konieczne ma być między innymi precyzyjne określenie sposobu prowadzenia prac leśnych na poszczególnych obszarach oraz stworzenie zabezpieczeń przed obchodzeniem przyjętych założeń. Od ostatecznego kształtu zapisów będzie zależało, w jakim stopniu idea lasów społecznych zostanie rzeczywiście wprowadzona w życie.
W przyszłym tygodniu przedstawiciele strony społecznej mają spotkać się bezpośrednio z przedstawicielami Instytutu Ochrony Środowiska. Po rozmowach zapowiadają przekazanie bardziej szczegółowych informacji dotyczących koncepcji, dalszego przebiegu konsultacji oraz proponowanych zasad ochrony lasów wokół Bielska-Białej.
