Mija dokładnie rok od otwarcia obejścia Węgierskiej Górki, jednej z najważniejszych inwestycji drogowych na Żywiecczyźnie. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przedstawiła dane dotyczące natężenia ruchu na nowym odcinku S1 Przybędza–Milówka. Statystyki pokazują, jak intensywnie wykorzystywana jest trasa, której budowa wymagała zastosowania zaawansowanych rozwiązań inżynieryjnych. Drogowcy przypominają również o systemach bezpieczeństwa w tunelach oraz zasadach obowiązujących kierowców.
Rok funkcjonowania obejścia Węgierskiej Górki. Ponad 4 miliony przejazdów
23 października 2025 roku kierowcom udostępniono 8,5-kilometrowy odcinek drogi ekspresowej S1 pomiędzy Przybędzą a Milówką. Inwestycja zakończyła wieloletni okres, w którym ruch tranzytowy w kierunku granicy ze Słowacją musiał korzystać z lokalnego układu drogowego, przebiegającego między innymi przez Węgierską Górkę.
Według najnowszych informacji przekazanych przez GDDKiA od momentu otwarcia nowej trasy odnotowano już ponad 4 miliony przejazdów. Z kolei wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu 2025 wskazują, że obejściem Węgierskiej Górki przejeżdża średnio niemal 10,5 tysiąca pojazdów na dobę.
Nowa droga zapewniła bezpośrednie połączenie ekspresowe w kierunku Żywca i polsko-słowackiej granicy w Zwardoniu. Jej uruchomienie pozwoliło skierować znaczną część ruchu tranzytowego poza zabudowane tereny miejscowości, przez które wcześniej przebiegał główny szlak komunikacyjny.
Według GDDKiA ograniczenie natężenia ruchu na dotychczasowej trasie przyczyniło się do zmniejszenia uciążliwości związanych z hałasem, spalinami i drganiami powodowanymi przez przejeżdżające pojazdy. Szczególne znaczenie ma to dla mieszkańców nieruchomości położonych w sąsiedztwie dawnego przebiegu DK1.
Obejście Węgierskiej Górki stanowi również istotny element docelowego połączenia autostrady A1 w Pyrzowicach z granicą państwa w Zwardoniu. Cały ciąg drogi ekspresowej S1 ma liczyć blisko 134 kilometry i pełnić funkcję jednego z głównych szlaków transportowych województwa śląskiego.
Trasa należy do VI korytarza Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T, łączącego państwa basenu Morza Bałtyckiego z południową częścią Europy. Po przekroczeniu granicy w Zwardoniu jej przedłużenie stanowi słowacka autostrada D3 prowadząca w kierunku Żyliny przez Skalité.
Znaczenie inwestycji wykracza zatem poza komunikację lokalną. Sprawniejszy przejazd przez południową część województwa śląskiego ma wspierać transport międzynarodowy, działalność gospodarczą oraz rozwój turystyki w Beskidach.
Tunele, estakady i zaawansowane systemy bezpieczeństwa. Tak powstała nowa S1
Budowa obejścia Węgierskiej Górki należała do najbardziej wymagających przedsięwzięć drogowych realizowanych w Polsce w ostatnich latach. Górzysty teren, skomplikowane warunki geologiczne oraz konieczność ograniczenia ingerencji w otoczenie wymusiły zastosowanie licznych konstrukcji inżynierskich. Według GDDKiA stanowią one ponad 85 procent całej trasy.
Najważniejszymi elementami inwestycji są dwa tunele drogowe o łącznej długości około 1,8 kilometra. Krótszy, mierzący 830 metrów, poprowadzono przez masyw Baraniej Góry. Drugi, o długości około kilometra, przebiega przez Białożyński Groń.
Oba tunele mają po dwie niezależne nawy, przeznaczone dla przeciwnych kierunków ruchu – w stronę Żywca oraz Zwardonia. Takie rozwiązanie pozwala oddzielić strumienie pojazdów jadących w przeciwnych kierunkach.
Do wykonania podziemnych obiektów zastosowano metodę NATM, czyli Nową Austriacką Metodę Tunelowania. Technologia ta umożliwia dostosowanie sposobu prowadzenia robót i zabezpieczenia wyrobiska do rzeczywistych warunków geologicznych.
Proces drążenia polegał na wykonywaniu w skałach otworów, w których umieszczano materiały wybuchowe. Po ich kontrolowanej detonacji usuwano rozdrobniony materiał skalny, a odsłonięte powierzchnie zabezpieczano przed osuwaniem.
Prace prowadzono etapami, na stosunkowo krótkich odcinkach. Do stabilizacji ścian wykorzystywano beton natryskowy, nazywany torkretem, kotwy skalne oraz stalowe elementy wzmacniające. Pozwalało to dostosowywać zabezpieczenia do zmieniających się właściwości górotworu, co miało szczególne znaczenie w niejednorodnych warunkach geologicznych Beskidów.
Każdy z tuneli ma około 12 metrów szerokości i blisko 9,5 metra wysokości. Konstrukcje wykonano z wykorzystaniem monolitycznej obudowy betonowej, której grubość dochodzi do 60 centymetrów. Wewnątrz przewidziano również chodniki ewakuacyjne i opaski awaryjne.
Istotną część wyposażenia stanowią instalacje wentylacyjne i odwodnieniowe, system oświetlenia, monitoring, czujniki pomiarowe oraz urządzenia przeciwpożarowe i alarmowe.
Nadzór nad ruchem sprawuje Centrum Zarządzania i Sterowania Tunelami w Milówce. Operatorzy wykorzystują sieć kamer i czujników do bieżącego monitorowania sytuacji na drodze oraz warunków panujących wewnątrz obiektów. Systemy umożliwiają wykrywanie niebezpiecznych zdarzeń i podejmowanie odpowiednich działań.
Według GDDKiA zastosowane rozwiązania konstrukcyjne i techniczne sprawiają, że tunele na obejściu Węgierskiej Górki należą do najnowocześniejszych obiektów tego rodzaju w Polsce.
Odcinek Przybędza–Milówka jest drugim fragmentem drogi ekspresowej S1 w województwie śląskim wyposażonym w tunele. Pierwszy powstał w Lalikach, gdzie w 2010 roku oddano do ruchu niemal 700-metrowy, jednonawowy tunel „Emilia”. Obiekt również wydrążono metodą NATM. Jest on najstarszym tunelem drogowym tego rodzaju na sieci dróg krajowych zarządzanych przez GDDKiA.
Podczas budowy obejścia Węgierskiej Górki powstało także pięć estakad oraz trzy mosty o łącznej długości około 2,3 kilometra. Najdłuższa estakada ma niemal kilometr długości i prowadzi drogę nad lokalnymi ulicami, drogami dojazdowymi, potokami oraz terenami wykorzystywanymi do przemieszczania się dzikich zwierząt.
Konstrukcja przebiega między innymi nad ulicami Zielona Góra i Zieloną. Jej maksymalna wysokość wynosi 35,6 metra, co odpowiada wysokości około dziesięciopiętrowego budynku mieszkalnego.
W ramach inwestycji wykonano również kompleksowy system odwodnienia. Obejmuje on zbiorniki retencyjne, kanalizację deszczową oraz przebudowane i uregulowane cieki wodne. W celu ograniczenia oddziaływania hałasu drogowego na sąsiednie tereny zamontowano blisko 700 metrów ekranów akustycznych.
Wybudowano ponadto dwa węzły drogowe – Przybędza i Milówka – które zapewniają połączenie drogi ekspresowej z lokalną siecią komunikacyjną.
Cały odcinek ma zróżnicowany przekrój. Na fragmentach o łącznej długości 3,7 kilometra, przed tunelami i za nimi, ruch prowadzony jest po jednej jezdni z pojedynczym pasem dla każdego kierunku. Pozostałe 4,8 kilometra, obejmujące tunele i odcinek pomiędzy nimi, wykonano w układzie dwujezdniowym, z dwoma pasami ruchu w każdym kierunku.
W związku z rocznicą otwarcia trasy GDDKiA przypomina również o zasadach bezpieczeństwa obowiązujących podczas przejazdu przez tunele.
Przed wjazdem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i sygnalizację świetlną, a także zdjąć okulary przeciwsłoneczne, aby ograniczyć ryzyko chwilowego pogorszenia widoczności przy zmianie natężenia oświetlenia. Drogowcy zalecają również włączenie radia i wybranie stacji przekazującej komunikaty drogowe.
Nad pasami ruchu umieszczono sygnalizatory informujące o możliwości korzystania z poszczególnych części jezdni. Zielona strzałka oznacza pas dostępny dla ruchu, natomiast czerwony krzyżyk wskazuje pas zamknięty.
Podczas przejazdu kierowcy muszą przestrzegać obowiązujących ograniczeń prędkości oraz zachowywać odpowiednią odległość od poprzedzającego pojazdu. Na drogach ekspresowych minimalny odstęp, wyrażony w metrach, co do zasady nie może być mniejszy niż połowa aktualnej prędkości wyrażonej w kilometrach na godzinę.
Dodatkowo w tunelach o długości przekraczającej 500 metrów, położonych poza obszarem zabudowanym, obowiązują szczególne wymagania. Dla samochodów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony oraz autobusów minimalny odstęp wynosi 50 metrów, a dla pozostałych pojazdów i zespołów pojazdów – 80 metrów. Odległości te mogą zostać zmienione odpowiednim oznakowaniem.
W tunelu zabronione jest zawracanie, cofanie oraz zatrzymywanie pojazdu poza sytuacjami przewidzianymi przepisami, w tym awariami. W przypadku powstania zatoru GDDKiA zaleca, aby w miarę możliwości kontynuować jazdę i opuścić obiekt. Jeżeli przejazd nie jest możliwy, należy zapewnić przejazd pojazdom ratowniczym, tworząc korytarz życia, oraz stosować się do poleceń służb.
W przypadku awarii uniemożliwiającej opuszczenie tunelu należy, jeśli jest to możliwe, zatrzymać pojazd w wyznaczonym miejscu awaryjnym lub zatoce, włączyć światła awaryjne i odpowiednio zabezpieczyć samochód, w tym ustawić trójkąt ostrzegawczy, jeżeli można zrobić to bezpiecznie.
Następnie należy skorzystać z najbliższej niszy alarmowej, aby powiadomić operatora o zdarzeniu. Zastosowany system łączności pozwala obsłudze centrum zarządzania ustalić, z którego miejsca w tunelu wykonano zgłoszenie, co ułatwia skierowanie pomocy we właściwą lokalizację.
