Zakończyła się kompleksowa renowacja zabytkowego domu Emanuela Rosta Juniora, w którym obecnie mieści się Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej. Trwające kilkanaście miesięcy prace pozwoliły przywrócić budynkowi jego historyczny wygląd i zabezpieczyć go na kolejne lata. Podczas remontu dokonano również kilku nieoczekiwanych odkryć, które dostarczyły nowych informacji o historii obiektu.
Ponad 7,3 mln zł na renowację zabytkowego pałacyku
20 października oficjalnie zaprezentowano efekty prac konserwatorskich przeprowadzonych w dawnej rezydencji architekta i budowniczego Emanuela Rosta Juniora. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowisk kulturalnych, bibliotekarze, historycy oraz samorządowcy wojewódzcy.
Dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej, Anna Warzecha-Niemiec, przedstawiła historię instytucji oraz szczegółowy zakres zakończonej inwestycji. Łączny koszt renowacji i modernizacji zabytkowego budynku wyniósł 7 351 385,58 zł. Przedsięwzięcie miało na celu nie tylko odtworzenie historycznych elementów architektonicznych, ale również poprawę stanu technicznego obiektu i zapewnienie jego dalszego bezpiecznego użytkowania.
Prace rozpoczęły się na początku 2025 roku i trwały łącznie 540 dni. Co istotne, przez cały okres prowadzenia robót biblioteka pozostawała czynna, a jej działalność odbywała się równolegle z realizowaną inwestycją.
Całość przedsięwzięcia została sfinansowana z budżetu województwa śląskiego. Podczas uroczystości radny Sejmiku Województwa Śląskiego Marcin Szarek podkreślił znaczenie wspierania bibliotek i rozwijania czytelnictwa. Zaznaczył, że samorząd województwa będzie nadal angażował się w działania służące funkcjonowaniu i rozwojowi tego rodzaju instytucji.
O przygotowaniach do inwestycji mówił również radny Rafał Ryplewicz, który przypomniał starania o zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych. Jak wskazał, realizacja przedsięwzięcia była możliwa także dzięki przychylności marszałka województwa śląskiego Wojciecha Saługi oraz całego zarządu województwa.
Radny zwrócił uwagę na znaczenie biblioteki dla czytelników, w szczególności nauczycieli korzystających z jej zasobów. Pozytywnie ocenił również jakość przeprowadzonych prac, podkreślając staranność wykonawcy oraz wygląd odnowionego budynku, który dzięki nowemu oświetleniu prezentuje się szczególnie efektownie po zmroku.
Nowy miedziany dach, odnowione witraże i nieznane wcześniej elementy budynku
Zakres przeprowadzonych prac był rozległy i obejmował najważniejsze elementy konstrukcyjne oraz architektoniczne zabytkowego pałacyku.
Jednym z głównych etapów inwestycji był remont dachu. Dotychczasowe pokrycie zastąpiono nowym, wykonanym z miedzi. Częściowo rozebrano i zrekonstruowano również więźbę dachową, a istniejące kominy poddano remontowi lub odtworzono.
Znaczące zmiany objęły elewację budynku. Jej powierzchnię dokładnie oczyszczono, uzupełniono powstałe przez lata ubytki, a następnie pomalowano. Zamontowano także nowe oświetlenie zewnętrzne, pozwalające wyeksponować detale architektoniczne zabytku.
W ramach inwestycji wymieniono okna zewnętrzne, natomiast okna zawierające historyczne witraże zostały poddane konserwacji. Ważnym elementem prac było również zabezpieczenie fundamentów i pomieszczeń piwnicznych przed szkodliwym działaniem wilgoci.
Renowacja przyniosła także odkrycia dotyczące historii budynku. W trakcie robót natrafiono na nieznane wcześniej elementy dawnej rezydencji, w tym studnię, kolumnę oraz łazienkę należącą do architekta. Znaleziska pozwoliły lepiej poznać rozwiązania zastosowane podczas budowy obiektu.
Prace konserwatorskie zwróciły również uwagę na przemyślane rozwiązania techniczne stosowane przez Emanuela Rosta Juniora. Architekt wykorzystywał różne rodzaje fug w zależności od miejsca ich zastosowania. W dolnych partiach budynku dobierał je z uwzględnieniem oddziaływania wody, natomiast w wyższych częściach elewacji brał pod uwagę intensywne nasłonecznienie.
Interesującym rozwiązaniem było także zastosowanie wewnętrznych rynien. Rost zdecydował się na taki sposób odprowadzania wody deszczowej, aby widoczne elementy instalacji nie zakłócały wyglądu reprezentacyjnej elewacji frontowej.
Podczas renowacji szczególną uwagę poświęcono zachowaniu tych historycznych rozwiązań i detali architektonicznych. Prace przeprowadzono w sposób uwzględniający pierwotny charakter budynku, łącząc konserwację zabytkowych elementów z niezbędną modernizacją jego konstrukcji i zabezpieczeń.
