Jeszcze niedawno informowaliśmy o planach utworzenia trzech nowych rezerwatów przyrody w Beskidzie Śląskim i Żywieckim. Po zakończeniu konsultacji społecznych jedna z propozycji doczekała się już formalnego rozstrzygnięcia. Oznacza to objęcie dodatkową ochroną cennego kompleksu leśnego. Tymczasem dwa pozostałe projekty nadal oczekują na decyzje.
Rezerwat Bucznik w Jaworzu zatwierdzony. Blisko 100 hektarów lasu pod ochroną
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał 22 października 2026 roku zarządzenie ustanawiające rezerwat przyrody „Bucznik” w Jaworzu Nałężu. Nowe przepisy wejdą w życie 11 listopada 2026 roku. Tym samym jest to pierwszy z trzech konsultowanych w ostatnich miesiącach beskidzkich rezerwatów, którego utworzenie zostało formalnie zatwierdzone.
Rezerwat obejmie powierzchnię 97,81 hektara, a wokół niego wyznaczono dodatkowo otulinę o powierzchni 131,33 hektara. Obszar znajduje się w północno-zachodniej części grupy Klimczoka, w granicach Nadleśnictwa Bielsko.
Celem jego utworzenia jest zachowanie naturalnego ekosystemu leśnego regla dolnego, w szczególności dobrze wykształconych siedlisk żyznej i kwaśnej buczyny karpackiej. Na tym terenie występują wiekowe buki, jodły i wiązy górskie, w tym drzewa osiągające wymiary pomnikowe. Szczególną wartość mają również miejscowe drzewostany bukowe wykorzystywane jako baza nasienna.
Bucznik jest także siedliskiem licznych gatunków roślin i zwierząt. Stwierdzono tutaj m.in. obecność salamandry plamistej, kumaka górskiego, podrzenia żebrowca, storczyka Fuchsa oraz podkolana białego. Dotychczas obszar ten znajdował się już w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego i obszaru Natura 2000 Beskid Śląski.
Gmina Jaworze pozytywnie zaopiniowała utworzenie rezerwatu. Samorząd wystąpił również do RDOŚ w Katowicach z wnioskiem o objęcie ochroną rezerwatową sąsiedniego kompleksu leśnego „Wysokie”, położonego na zachodnim stoku Borowiny. Jest to osobna inicjatywa dotycząca kolejnego cennego przyrodniczo fragmentu beskidzkich lasów.
Co z rezerwatami Rycerzowa i Stary Bór? Dwa projekty nadal czekają na rozstrzygnięcie
Jak informowaliśmy wcześniej, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach prowadziła konsultacje dotyczące utworzenia trzech rezerwatów: Bucznik, Rycerzowa i Stary Bór. Propozycje przygotowano w ramach inicjatywy Klubu Przyrodników „Rezerwaty przyrody – czas na comeback!”.
Konsultacje trwały od 27 sierpnia do 17 września 2026 roku. Następnie, 5 października, RDOŚ opublikowała zestawienie zgłoszonych uwag wraz ze stanowiskiem urzędu. Samo zakończenie konsultacji nie oznaczało jednak automatycznego ustanowienia nowych obszarów chronionych.
Na 3 listopada 2026 roku nie opublikowano jeszcze zarządzeń ustanawiających rezerwaty Rycerzowa i Stary Bór. Nie oznacza to odrzucenia tych propozycji, lecz brak formalnego potwierdzenia ich utworzenia. Nie podano również terminów ewentualnych rozstrzygnięć.
Projekt rezerwatu Rycerzowa dotyczy fragmentu masywu Wielkiej Rycerzowej w Beskidzie Żywieckim, w rejonie Soblówki i granicy polsko-słowackiej. Na tym terenie funkcjonuje już rezerwat Dziobaki, natomiast nowa propozycja zakłada objęcie ochroną kolejnego obszaru leśnego. Nie oznacza to automatycznie utworzenia rezerwatu na całym masywie ani objęcia nim Hali Rycerzowej i znajdującej się tam Bacówki PTTK.
Z kolei projektowany rezerwat Stary Bór znajduje się na terenie gminy Lipowa, w rejonie Magurki Wiślańskiej i górnej części doliny potoku Leśnianka. Obszar wyróżnia się starymi, miejscami około 200-letnimi drzewostanami, obejmującymi zbiorowiska buczyny górskiej, boru mieszanego i świerczyny. W dokumentacji przyrodniczej wskazano również cenne stanowiska roślin oraz siedliska istotne dla ochrony głuszca.
Ewentualne ustanowienie kolejnych rezerwatów może mieć znaczenie także dla turystów. Na obszarach objętych ochroną rezerwatową ruch pieszy odbywa się na zasadach określonych w przepisach, w szczególności po trasach udostępnionych do tego celu. W przypadku projektowanych rezerwatów Rycerzowa i Stary Bór nie ogłoszono dotychczas nowych ograniczeń dotyczących korzystania ze szlaków turystycznych związanych z ich planowanym utworzeniem.
