Narodziny przed terminem mogą oznaczać konieczność intensywnego leczenia, długiej hospitalizacji i wielomiesięcznej opieki specjalistycznej. Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej przedstawił najnowsze dane dotyczące swoich najmłodszych pacjentów. Zbliżający się Światowy Dzień Wcześniaka będzie okazją nie tylko do okazania solidarności z dziećmi i ich rodzinami, ale również do zwrócenia uwagi na problemy zdrowotne, które mogą towarzyszyć im długo po opuszczeniu szpitala.
133 wcześniaki wśród ponad 1100 hospitalizowanych noworodków
Według danych przedstawionych w listopadzie, od początku 2026 roku w Oddziale Neonatologicznym Szpitala Wojewódzkiego w Bielsku-Białej hospitalizowano 1110 noworodków, w tym 133 dzieci urodzonych przedwcześnie. Każdy z tych pacjentów wymaga opieki dostosowanej do stopnia dojrzałości organizmu i aktualnego stanu zdrowia.
Za wcześniaka uznaje się dziecko urodzone przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. Jest to bardzo zróżnicowana grupa. Najbardziej niedojrzałe noworodki przychodzą na świat przed 28. tygodniem ciąży, a ich masa urodzeniowa często nie przekracza jednego kilograma. Z kolei tzw. późne wcześniaki rodzą się między 34. a 36. tygodniem ciąży.
Różnice w stopniu rozwoju organizmu mają bezpośredni wpływ na przebieg leczenia. Niektóre dzieci, po ustabilizowaniu stanu zdrowia, mogą przebywać blisko matki i kontynuować terapię pod nadzorem personelu. Najbardziej niedojrzałe wcześniaki wymagają natomiast intensywnej opieki medycznej, stałego monitorowania funkcji życiowych, a niekiedy długotrwałego pobytu w szpitalu.
Przedwczesne narodziny wiążą się z podwyższonym ryzykiem powikłań. Do najpoważniejszych należą krwawienia i inne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, dysplazja oskrzelowo-płucna, czyli przewlekła choroba płuc, retinopatia wcześniaków mogąca prowadzić do zaburzeń widzenia, a także martwicze zapalenie jelit.
Oddziałem Neonatologicznym kieruje dr Katarzyna Bielak-Szcześniak, wspólnie ze swoimi zastępczyniami, dr Lilianą Baran i dr Eweliną Laszczak. Specjaliści zwracają uwagę, że skuteczne leczenie wymaga nie tylko odpowiednio dobranych procedur medycznych, lecz także systematycznej obserwacji rozwoju dziecka i współpracy z jego rodzicami.
Wypis ze szpitala nie kończy opieki. Szczególne zagrożenie stanowi RSV
Powrót wcześniaka do domu jest ważnym etapem, ale nie zawsze oznacza zakończenie leczenia i kontroli medycznych. Dzieci urodzone przed terminem pozostają pod nadzorem specjalistów, między innymi w Poradni Patologii Noworodka. Podczas wizyt lekarze oceniają ich rozwój, monitorują stan zdrowia i sprawdzają, czy nie pojawiają się problemy wymagające dalszej diagnostyki lub rehabilitacji.
Jednym z istotnych zagrożeń są zakażenia układu oddechowego, szczególnie wywoływane przez wirusa RSV. U większości zdrowych osób infekcja może przypominać przeziębienie, jednak u niemowląt, zwłaszcza wcześniaków, bywa przyczyną zapalenia oskrzelików, zapalenia płuc i poważnych zaburzeń oddychania.
Na ciężki przebieg zakażenia szczególnie narażone są dzieci, u których występują dodatkowe problemy zdrowotne, w tym dysplazja oskrzelowo-płucna.
W profilaktyce RSV stosuje się między innymi przeciwciała monoklonalne, które mogą ograniczać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i związanych z nią powikłań. O zastosowaniu odpowiedniej metody ochrony decyduje lekarz na podstawie aktualnych zaleceń i indywidualnej sytuacji zdrowotnej dziecka.
Ważną częścią opieki nad wcześniakami jest również obecność rodziców. Kontakt skóra do skóry, określany jako kangurowanie, pomaga utrzymywać prawidłową temperaturę ciała dziecka, sprzyja budowaniu więzi i wspiera jego rozwój. Taką formę bliskości stosuje się wtedy, gdy pozwala na to stan kliniczny noworodka. Rodzice są także stopniowo przygotowywani do samodzielnej pielęgnacji dziecka po powrocie do domu.
Znaczenie dalszej opieki podkreśla również Światowa Organizacja Zdrowia. Według WHO na świecie około co dziesiąte dziecko rodzi się przedwcześnie. Hasło kampanii Światowego Dnia Wcześniaka w 2026 roku koncentruje się na konieczności zapewnienia dzieciom odpowiedniego wsparcia także po opuszczeniu oddziałów intensywnej terapii noworodka.
Tegoroczne obchody mają również nowy termin. Od 2026 roku WHO wyznacza Światowy Dzień Wcześniaka na 15 listopada, zamiast tradycyjnego 17 listopada. Zmiana jest związana z włączeniem tego dnia do oficjalnego kalendarza organizacji i koniecznością uniknięcia zbieżności ze Światowym Dniem Eliminacji Raka Szyjki Macicy.
Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej zaplanował jednak swoje tegoroczne spotkanie na 17 listopada. O godzinie 14.00 w szpitalnej kaplicy, znajdującej się na poziomie -1, zostanie odprawiona msza święta. Następnie odbędzie się wspólne spotkanie z zespołem Oddziału Neonatologicznego, obejmującego Odcinek Patologii Noworodka i Odcinek Noworodkowy.
Zgodnie z zapowiedzią placówki oddział zostanie udekorowany na fioletowo, a pracownicy założą stroje w tym kolorze. Fiolet symbolizuje wrażliwość, wyjątkowość, nadzieję i solidarność z dziećmi urodzonymi przedwcześnie oraz ich rodzinami. Podobne inicjatywy organizowane są w placówkach medycznych na całym świecie.
Bielski szpital zapowiedział jednocześnie, że od 2027 roku jego obchody będą odbywać się 15 listopada, zgodnie z nowym terminem wskazanym przez WHO.
