Styczeń i początek lutego 2026 roku upłyną w Beskidach pod znakiem tradycji, obrzędów i muzyki ludowej. Przed nami 57. edycja Przeglądu Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych Żywieckie Gody – najstarszego, nieprzerwanie odbywającego się przeglądu kolędniczego w Polsce i jednocześnie największego wydarzenia tego typu w regionie. Organizatorzy ogłosili już szczegółowy program i rozpoczęli nabór uczestników do konkursów, które od lat stanowią fundament ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego Beskidu Śląskiego i Żywiecczyzny.
Żywieckie Gody 2026 – program, konkursy i wydarzenia towarzyszące
Żywieckie Gody odbędą się w dniach od 17 stycznia do 1 lutego 2026 roku, obejmując wydarzenia w Żywcu, Milówce oraz Bielsku-Białej. Przegląd koncentruje się na kultywowaniu i popularyzacji tradycji zimowego cyklu obrzędowego – od czasu adwentu i św. Andrzeja, przez Boże Narodzenie i Nowy Rok, aż po zakończenie karnawału – charakterystycznych dla Beskidu Śląskiego, Żywiecczyzny oraz okolic Babiej Góry.
Kluczową częścią Godów są konkursy, w których corocznie uczestniczy ponad tysiąc wykonawców. Pierwszy etap konkursowy zaplanowano na 17 i 18 stycznia w Klubie MCK Papiernik w Żywcu. W tych dniach zaprezentują się grupy kolędnicze i obrzędowe występujące tradycyjnie „w izbie”. Kolędnicy z gwiazdą, szopką, kulą, soplem, owsem, różanką, Turoniem, kozą, rajem, konikiem, Dorotą czy szopką ruchomą przedstawią widowiska oparte na dawnych formach winszowania pomyślności gospodarzom. Konkurs adresowany jest także do zespołów prezentujących obrzędy Mikołajów, Herodów, Szlachciców, Pielgrzymów, Trzech Króli, mięsopustników oraz podłaźników. Zgłoszenia do tej części przeglądu przyjmowane są do 2 stycznia.
Drugi konkurs odbędzie się 24 stycznia w Milówce i będzie poświęcony grupom występującym w plenerze, czyli Dziadom Noworocznym i Jukacom. Tego samego dnia rozegrany zostanie konkurs trzaskania z bata. Przestrzeń miejscowości wypełnią barwne korowody, dźwięk dzwonków, muzyka i charakterystyczne postacie obrzędowe, wśród których pojawią się m.in. Konie, Niedźwiedzie, Diabły, Śmierć oraz figury symbolizujące dawną społeczność wiejską. Termin nadsyłania zgłoszeń do udziału w konkursach plenerowych mija 9 stycznia. Formularze zgłoszeniowe dostępne są na stronie Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej.
Program Żywieckich Godów obejmuje również liczne wydarzenia towarzyszące. W Żywcu 13 i 14 stycznia w Miejskim Centrum Kultury odbędą się przesłuchania konkursowe Przeglądu Kolęd i Pastorałek „Pastorałka Żywiecka”, a koncert laureatów zaplanowano na 17 stycznia. Dzień wcześniej, 16 stycznia, w tym samym miejscu wystawione zostaną jasełka w wykonaniu podopiecznych PZOL – Beskidzkiego Centrum Zdrowia Psychicznego. 31 stycznia w Żywcu odbędzie się Dzień Plenerowy Żywieckich Godów z korowodem grup kolędniczych na trasie Karczma Żywiecka – Rynek oraz prezentacjami zespołów na rynku miejskim. Tego samego dnia zaplanowano Beskidzki Karnawał z prezentacjami gmin powiatu żywieckiego, kiermaszem sztuki ludowej, degustacją potraw przygotowanych przez koła gospodyń wiejskich oraz gościnnym występem zespołu regionalnego z Litwy.
Milówka, obok głównego konkursu plenerowego, przygotowała rozbudowany cykl wydarzeń uzupełniających. Już 28 grudnia odbędzie się koncert świąteczno-noworoczny Młodzieżowej Orkiestry Dętej OSP, a 6 stycznia koncert kolęd w wykonaniu Zespołu Regionalnego Hulajniki. 18 stycznia zaplanowano koncert kolęd i pastorałek Zespołu Pieśni i Tańca Wierchy im. Józefa Szczotki. 29 stycznia w Starej Chałupie odbędą się warsztaty i pokazy tradycyjnych prac domowych, połączone z występem kolędników i degustacją potraw. Od 1 stycznia do 2 lutego w Gminnym Ośrodku Kultury będzie prezentowana wystawa pokonkursowa „Dziady w oczach dziecka”, a 27 stycznia w Galerii Dziadów Noworocznych i Szlachciców zaplanowano warsztaty edukacyjne „Dziady – nasze dziedzictwo”. Zwieńczeniem lokalnego programu będzie wydarzenie „Gościna” – degustacja potraw regionalnych z udziałem kolędników, zaplanowana na 1 lutego w Domu Strażaka.
Finał 57. Żywieckich Godów odbędzie się 1 lutego w Bielsku-Białej. W Miejskim Domu Kultury w Straconce zaprezentują się laureaci obu konkursów kolędniczych. Równolegle, od 16 stycznia do 6 marca, w Galerii Sztuki Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej będzie dostępna wystawa poświęcona Dziadom Noworocznym, Szlachcicom, Jukacom i Mikołajom, ukazująca bogactwo i różnorodność lokalnych tradycji obrzędowych.
Żywieckie Gody pozostają jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych południowej Polski, łącząc konkursy, koncerty, wystawy, warsztaty i prezentacje kulinarne w spójną opowieść o żywym dziedzictwie regionu. Organizatorzy zachęcają zespoły do udziału w przeglądzie oraz odbiorców do rezerwowania styczniowych terminów na spotkanie z tradycją Beskidów.
Żywieckie Gody 2026 – Żywiec, Milówka, Bielsko-Biała – Program
17 stycznia (sobota), Żywiec
godz. 11.00 – Przegląd Grup Kolędniczych i Obrzędowych występujących w izbie
Klub MCK Papiernik, ul. Ks. Pr. St. Słonki 31
18 stycznia (niedziela), Żywiec
godz. 11.00 – Przegląd Grup Kolędniczych i Obrzędowych występujących w izbie
Klub MCK Papiernik, ul. Ks. Pr. St. Słonki 31
13 stycznia (wtorek), Żywiec
godz. 12.00 – Przesłuchania konkursowe „Pastorałka Żywiecka”
Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4
14 stycznia (środa), Żywiec
godz. 8.00 – Przesłuchania konkursowe „Pastorałka Żywiecka”
Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4
16 stycznia (piątek), Żywiec
godz. 17.00 – Jasełka w wykonaniu podopiecznych PZOL – Beskidzkiego Centrum Zdrowia Psychicznego
Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4
17 stycznia (sobota), Żywiec
godz. 16.00 – Koncert laureatów „Pastorałki Żywieckiej”
Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4
24 stycznia (sobota), Milówka
godz. 9.00 – Sygnał trombity rozpoczynający przegląd, konkurs trzaskania z bata
Rynek
godz. 10.30 – Korowód grup obrzędowych
Rynek – Amfiteatr nad Sołą
godz. 11.00 – Prezentacje konkursowe Dziadów Noworocznych i Jukacy
Amfiteatr nad Sołą
29 stycznia (czwartek), Milówka
godz. 16.00 – Skubanie pierza, przędzenie wełny, łuskanie fasoli, występ kolędników, degustacja potraw
Stara Chałupa, ul. Piastowska 1
31 stycznia (sobota), Żywiec
godz. 11.00 – Dzień Plenerowy Żywieckich Godów
korowód grup kolędniczych i obrzędowych (Karczma Żywiecka – Rynek)
prezentacje zespołów na Rynku
31 stycznia (sobota), Żywiec
godz. 16.00 – Beskidzki Karnawał
prezentacje gmin powiatu żywieckiego, kiermasz sztuki ludowej, degustacje potraw, gościnny występ zespołu regionalnego z Litwy
Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4
1 lutego (niedziela), Milówka
godz. 13.00 – „Gościna” – degustacja potraw regionalnych z udziałem kolędników
Dom Strażaka, ul. Dworcowa 21
1 lutego (niedziela), Bielsko-Biała
godz. 17.00 – Koncert Laureatów 57. Żywieckich Godów
Miejski Dom Kultury w Straconce, ul. Górska 125
Wystawy i wydarzenia towarzyszące:
1 stycznia – 2 lutego – wystawa pokonkursowa „Dziady w oczach dziecka”, GOK Milówka
16 stycznia – 6 marca – wystawa „Dziady Noworoczne, Szlachcice, Jukace, Mikołaje”, Galeria Sztuki Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej
27 stycznia – warsztaty „Dziady – nasze dziedzictwo”, Galeria Dziadów Noworocznych i Szlachciców w Milówce
Koncerty towarzyszące w Milówce:
28 grudnia – koncert świąteczno-noworoczny Młodzieżowej Orkiestry Dętej OSP
6 stycznia – koncert kolęd Zespołu Regionalnego Hulajniki
18 stycznia – koncert kolęd i pastorałek Zespołu Pieśni i Tańca Wierchy im. Józefa Szczotki
