W Tajemniczym Ogrodzie w Bielsku-Białej odbyły się obchody 24. Święta Drzewa, organizowanego przez Klub Gaja. Tegoroczne wydarzenie połączyło edukację ekologiczną, sztukę i działania na rzecz ochrony przyrody. Jednym z jego najważniejszych punktów było otwarcie dwóch artystycznych instalacji, które nadały spotkaniu symboliczny wymiar.
Święto Drzewa w Bielsku-Białej pod hasłem „Odporni klimatycznie”
15 października w Tajemniczym Ogrodzie przy Cmentarzu Żydowskim przy ulicy Cieszyńskiej w Bielsku-Białej spotkali się przedstawiciele Klubu Gaja, samorządu, artyści, młodzież oraz osoby zaangażowane w ochronę środowiska. Obchody 24. Święta Drzewa odbyły się pod hasłem „Odporni klimatycznie”, zwracającym uwagę na konieczność podejmowania działań ograniczających skutki zmian klimatu.
Tegoroczna edycja została również włączona do programu Polskiej Stolicy Kultury 2026, której pierwszym gospodarzem jest Bielsko-Biała.
Podczas spotkania prezes Klubu Gaja Jacek Bożek odniósł się do pytania o to, dla kogo organizowane jest Święto Drzewa. Jak podkreślał, inicjatywa od 24 lat służy zarówno ludziom, jak i przyrodzie. Zaznaczył, że świadomość kryzysu klimatycznego nie powinna prowadzić wyłącznie do pesymizmu, lecz przede wszystkim mobilizować do konkretnych działań na rzecz środowiska.
Do znaczenia codziennych postaw odniósł się również prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski. Zwrócił uwagę, że odpowiedzialność za stan planety spoczywa na wszystkich, a wpływ na środowisko mają także pozornie niewielkie decyzje, takie jak oszczędzanie wody i energii czy ochrona istniejących drzew. W jego ocenie Bielsko-Biała podejmuje w tym zakresie istotne działania.
Obchody rozpoczęły się od warsztatów ekologiczno-artystycznych przygotowanych przez Klub Gaja dla uczniów bielskiego „Medyka”. Młodzież wykonywała kule kwietne, poznawała znaczenie pszczół dla ekosystemów oraz dowiadywała się o zagrożeniach związanych z występowaniem rdestowca ostrokończystego. Ten inwazyjny gatunek rośliny jest systematycznie usuwany z terenu Tajemniczego Ogrodu przez Klub Gaja i osoby wspierające jego działalność.
W programie znalazły się także zajęcia łączące tematykę przyrodniczą z twórczością artystyczną. Podczas warsztatów „Drzewo – Słowo – Wiatr” uczestnicy pracowali z emocjami i słowem. Z kolei popołudniowa „Ścieżka wiersza” była poświęcona krótkim formom poetyckim, tworzonym w ciszy i bezpośrednim kontakcie z otoczeniem.
Artystyczne bramy w Tajemniczym Ogrodzie. Ponad milion drzew posadzonych w ramach programu
Jednym z głównych punktów tegorocznych obchodów było uroczyste otwarcie dwóch instalacji artystycznych znajdujących się na terenie Tajemniczego Ogrodu. Ich autorami są Jarosław Koziara i Waldemar Rudyk, którzy wykorzystali naturalne materiały do stworzenia symbolicznych przejść wpisujących się w charakter tego miejsca.
Pierwsza brama, wykonana w czerwcu przez Jarosława Koziarę, powstała z poziomo ułożonych, nakładających się na siebie gałęzi i patyków. Instalacja symbolizuje przejście pomiędzy dwiema sferami – sacrum i profanum. W październiku kompozycję uzupełniono o szklany obiekt autorstwa artystki Justyny Żak.
Drugie przejście przygotował Waldemar Rudyk, artysta wizualny i animator kultury. Jego instalacja składa się z pali wbitych w ziemię. Podczas uroczystości uczestnicy przeszli przez obie bramy, poznając artystyczny wymiar przedsięwzięcia.
Obchody zakończył wspólny spacer w milczeniu przez Tajemniczy Ogród. Wcześniej Jacek Bożek wręczył pamiątkowe dyplomy osobom zaangażowanym w organizację i realizację działań związanych ze Świętem Drzewa.
Wydarzenie zorganizował Klub Gaja we współpracy z Galerią Bielską BWA, Wydziałem Ochrony Środowiska i Energii Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej, Gminą Wyznaniową Żydowską w Bielsku-Białej oraz Fundacją Kamili Skolimowskiej. Honorowy patronat nad obchodami objął prezydent miasta Jarosław Klimaszewski.
Święto Drzewa ma swoje początki właśnie w Bielsku-Białej. Pierwsza edycja, zorganizowana przez Klub Gaja, odbyła się 10 października 2003 roku. Od tego czasu inicjatywa rozwinęła się w ogólnopolski program angażujący przedszkola, szkoły, uczelnie, organizacje społeczne, instytucje, samorządy, przedsiębiorstwa oraz osoby indywidualne.
Według danych Klubu Gaja w działaniach prowadzonych przez 24 lata uczestniczyło blisko 850 tysięcy osób. W ramach programu posadzono niemal 1,1 miliona drzew, zbudowano ponad 2 tysiące schronień i budek lęgowych dla zwierząt, a także wyróżniono ponad 250 drzew ważnych dla lokalnych społeczności, które znalazły się wśród finalistów konkursu Drzewo Roku.
Do programu nadal mogą dołączać wszyscy zainteresowani. Wystarczy posadzić drzewo lub krzew, a następnie zgłosić je do licznika prowadzonego na stronie www.swietodrzewa.pl.
