W powiecie bielskim podjęto działania, które mają usprawnić pomoc osobom doświadczającym kryzysów psychicznych. Samorządy, placówki medyczne, instytucje oświatowe i organizacje zajmujące się wsparciem mieszkańców zadeklarowały współpracę w ramach wspólnej sieci. Szczególną uwagę poświęcono sytuacji dzieci i młodzieży. Specjaliści wskazują na niepokojące zjawiska oraz potrzebę szybszego reagowania na pierwsze sygnały problemów psychicznych.
Powiat bielski tworzy sieć ochrony zdrowia psychicznego. Wspólna deklaracja samorządów i instytucji
W Starostwie Powiatowym w Bielsku-Białej podpisano deklarację współpracy na rzecz utworzenia Powiatowej Sieci Ochrony Zdrowia Psychicznego. Inicjatywa, przygotowana przez wydział zdrowia bielskiego starostwa, zakłada zacieśnienie współpracy pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za opiekę zdrowotną, edukację, pomoc społeczną i interwencję kryzysową.
Do porozumienia przystąpili starosta bielski Andrzej Płonka oraz wójtowie i burmistrzowie wszystkich dziesięciu gmin powiatu bielskiego. Deklarację podpisali również przedstawiciele placówek medycznych, poradni specjalistycznych, służb i instytucji zajmujących się ochroną zdrowia psychicznego.
Głównym założeniem przedsięwzięcia jest stworzenie sprawniejszego systemu współpracy, który umożliwi mieszkańcom szybsze uzyskanie odpowiedniej pomocy. Chodzi przede wszystkim o lepszy przepływ informacji pomiędzy placówkami, określenie zakresu ich odpowiedzialności oraz usprawnienie kierowania pacjentów do specjalistów.
Starosta bielski Andrzej Płonka, reprezentujący klub radnych Bezpartyjni Rodzina Prawo Wspólnota, podkreślił, że skuteczna pomoc osobom w kryzysie psychicznym wymaga zaangażowania wielu środowisk. Żadna placówka, niezależnie od posiadanych kompetencji, nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać wszystkich problemów.
– Zdrowie psychiczne mieszkańców naszego powiatu to system naczyń połączonych – zaznaczył starosta.
W jego ocenie niezbędne jest stworzenie elastycznych mechanizmów współpracy pomiędzy szkołami, poradniami, ośrodkami środowiskowymi, szpitalami oraz instytucjami pomocy społecznej. Dzięki temu osoby wymagające wsparcia nie powinny być pozostawiane bez pomocy z powodu niejasnego podziału kompetencji pomiędzy poszczególnymi jednostkami.
Lucyna Majewska, naczelnik wydziału zdrowia Starostwa Powiatowego w Bielsku-Białej, wskazała, że lepsza koordynacja działań ma przełożyć się na skuteczniejszą opiekę nad pacjentami psychiatrycznymi i sprawniejsze kierowanie ich do odpowiednich placówek.
Deklarację podpisano podczas konferencji „Powiatowa sieć ochrony zdrowia psychicznego: poznajmy nasze role, zbudujmy współpracę”, zorganizowanej przez Powiat Bielski. W spotkaniu uczestniczyli psychiatrzy, psychologowie, pedagodzy oraz przedstawiciele instytucji udzielających pomocy dzieciom, młodzieży i dorosłym.
Wśród sygnatariuszy porozumienia znaleźli się przedstawiciele Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego, Szpitala Pediatrycznego w Bielsku-Białej, Bielskiego Centrum Psychiatrii – Olszówka, Bielskiego Pogotowia Ratunkowego oraz Ośrodka Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej w Czechowicach-Dziedzicach.
Do współpracy przystąpiły również Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Czechowicach-Dziedzicach, Podbeskidzki Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Bielsku-Białej, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Bielsku-Białej, Komenda Miejska Policji w Bielsku-Białej oraz Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Centrum Terapii Balans w Czechowicach-Dziedzicach, posiadająca kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia.
W dyskusji uczestniczył także dr Ireneusz Jelonek, konsultant wojewódzki w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży dla województwa śląskiego. Pozytywnie ocenił inicjatywę powiatu, zwracając jednocześnie uwagę na konieczność wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za koordynowanie współpracy.
Zdaniem specjalisty kolejnym krokiem powinny być spotkania poświęcone konkretnym problemom występującym w opiece psychiatrycznej. Przedstawiciele poszczególnych instytucji mogliby wspólnie analizować trudne przypadki, ustalać sposób postępowania i określać zakres działań niezbędnych do udzielenia skutecznej pomocy.
Za udział w konferencji i przedstawienie specjalistycznej wiedzy podziękował uczestnikom oraz prelegentom Sławomir Masny, członek Zarządu Powiatu Bielskiego reprezentujący Koalicję Obywatelską. Występował w imieniu starosty bielskiego.
Niepokojące sygnały dotyczące dzieci i młodzieży. Specjaliści wskazują, kiedy potrzebna jest pomoc
Jednym z najważniejszych zagadnień poruszonych podczas konferencji była pogarszająca się kondycja psychiczna części dzieci i młodzieży. Szczególną uwagę zwrócono na okres rozpoczynającego się roku szkolnego, który dla wielu młodych osób wiąże się z nasileniem trudności emocjonalnych.
Dr Sabina Micorek, ordynator oddziału psychiatrycznego dla dzieci i młodzieży Szpitala Pediatrycznego w Bielsku-Białej, poinformowała, że od końca sierpnia i początku września obserwowane jest nasilenie prób samobójczych wśród młodych pacjentów.
Powrót do szkoły oznacza dla części uczniów ponowne zetknięcie się z problemami dotyczącymi nauki, presji związanej z obowiązkami oraz trudnościami w relacjach rówieśniczych. Lekarka zwróciła również uwagę na przypadki zagrożenia samobójstwem i sięgania przez młodzież po substancje psychoaktywne.
Niepokojące zmiany w zachowaniu dziecka nie powinny być bagatelizowane. Wycofanie z kontaktów społecznych, pogorszenie relacji z rówieśnikami czy wyraźne trudności emocjonalne mogą wskazywać na potrzebę bliższego przyjrzenia się jego sytuacji.
Według dr Sabiny Micorek pierwszym krokiem rodziców powinno być nawiązanie kontaktu ze szkołą. Rozmowa z wychowawcą lub pedagogiem pozwala ustalić, jak dziecko funkcjonuje wśród rówieśników, czy nie izoluje się od innych oraz czy jego zachowanie uległo zmianie.
Równie istotna jest rozmowa w domu. Specjalistka podkreśla, że nastolatkowie nie zawsze potrafią lub chcą otwarcie mówić rodzicom o swoich problemach. Niekiedy wynika to również z obawy przed sprawieniem im przykrości lub wywołaniem niepokoju.
Nie należy zatem rezygnować z prób nawiązania kontaktu po jednej nieudanej rozmowie. W sytuacji, gdy młoda osoba nie chce rozmawiać z bliskimi, warto zaproponować konsultację psychologiczną. Zdarza się również, że nastolatkowie sami sygnalizują potrzebę skorzystania z profesjonalnego wsparcia.
Szczególnie poważnie należy traktować wypowiedzi dotyczące odebrania sobie życia. Jak zaznaczyła ordynator bielskiego oddziału psychiatrycznego, informacje o zamiarach samobójczych, zwłaszcza gdy młoda osoba przedstawia konkretny plan, wymagają niezwłocznej interwencji.
Podczas konferencji przedstawiono także możliwości korzystania z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. W przypadku uczniów pierwszym miejscem uzyskania wsparcia może być szkoła, w tym wychowawca, pedagog lub psycholog szkolny. Pomocy udzielają również poradnie psychologiczno-pedagogiczne.
Specjalistyczna opieka psychiatryczna dla dzieci i młodzieży funkcjonuje w Polsce w ramach trzech poziomów referencyjnych, dostosowanych do rodzaju oraz nasilenia problemów zdrowotnych.
Pierwszy poziom obejmuje ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej, w których młodzi pacjenci mogą otrzymać pomoc psychologiczną oraz psychoterapeutyczną. Drugi poziom zapewnia opiekę psychiatryczną, między innymi w poradniach zdrowia psychicznego i na oddziałach dziennych. Trzeci poziom stanowią całodobowe oddziały szpitalne przeznaczone dla pacjentów wymagających leczenia w warunkach stacjonarnych.
Eksperci zwracali również uwagę na potrzebę zapewnienia odpowiedniego wsparcia dorosłym mieszkańcom doświadczającym kryzysów psychicznych. Przedstawienie kompetencji poszczególnych instytucji miało pomóc uczestnikom konferencji w lepszym rozpoznawaniu dostępnych form pomocy i kierowaniu potrzebujących do właściwych specjalistów.
