W piątek 28 sierpnia i w niedzielę 30 sierpnia centrum Bielska-Białej stanie się sceną plenerowej inscenizacji „Carmen” Georges’a Bizeta. Oba przedstawienia rozpoczną się o godzinie 20.00. Wstęp będzie wolny, a publiczność nie musi odbierać wejściówek.
„Carmen” w Bielsku-Białej. Dokładne terminy, godziny i miejsca dla publiczności
Plenerowa „Carmen” zostanie zaprezentowana dwukrotnie:
- w piątek 28 sierpnia 2026 roku, od godziny 20.00,
- w niedzielę 30 sierpnia 2026 roku, od godziny 20.00.
Główna scena powstanie na placu przed Teatrem Polskim w Bielsku-Białej. Widowisko obejmie jednak znacznie większy fragment centrum. Akcja będzie rozgrywana również na ulicy Zamkowej oraz w przestrzeni wokół Zamku Sułkowskich. Architektura miasta stanie się częścią scenografii, a poszczególne sceny będą prowadzone na kilku planach.
Publiczność będzie mogła obserwować przedstawienie z kilku przygotowanych stref. Strefa stojąca obejmie plac przed Teatrem Polskim, ulicę Zamkową oraz przestrzeń przy murach zamkowych. Wszystkie znajdujące się tam miejsca będą dostępne bez wcześniejszych zapisów i bez wejściówek.
Na placu Bolesława Chrobrego zostanie przygotowana strefa siedząca z dużym telebimem. Widzowie, którzy nie znajdą miejsca bezpośrednio przed teatrem albo będą woleli oglądać przedstawienie na siedząco, zobaczą tam transmisję całego widowiska.
Dwa kolejne telebimy, już bez miejsc siedzących, pojawią się na rogu ulic Zamkowej i Bohaterów Warszawy oraz przy ulicy Zamkowej, na wysokości budynku Poczty Polskiej. Takie rozmieszczenie ekranów ma umożliwić śledzenie spektaklu również osobom stojącym w dalszych częściach centrum.
Na potrzeby wydarzenia obowiązują zmiany w organizacji ruchu. Ulica Zamkowa pozostanie zamknięta dla samochodów do 31 sierpnia do godziny 24.00. Wyłączenie obejmuje odcinek od ulicy Sukienniczej do skrzyżowania z ulicami Stojałowskiego i Wzgórze, a także część ulicy 1 Maja prowadzącą do wjazdu na Zamkową.
W dniach prezentacji „Carmen”, czyli 28 i 30 sierpnia, w godzinach od 17.00 do 24.00 zamknięty zostanie również odcinek ulicy Wzgórze pomiędzy skrzyżowaniami z ulicami Zamkową i Stojałowskiego oraz Władysława Orkana. W centrum obowiązują także objazdy dla autobusów Komunikacji Miejskiej i Komunikacji Beskidzkiej.
Centrum Bielska-Białej zamieni się w operową Sewillę
W widowisku weźmie udział blisko 200 wykonawców: soliści operowi, aktorzy, muzycy, chórzyści oraz kilkudziesięciu tancerzy wybranych podczas specjalnego castingu. Przedstawienie połączy operę, teatr dramatyczny, taniec, muzykę wykonywaną na żywo, światło, lasery, animacje i multimedia.
Główne role wykonają Monika Ledzion jako Carmen, Andrzej Lampert jako Don José, Gabriela Legun jako Micaëla oraz Arkadiusz Anyszka jako Escamillo. Monika Ledzion wielokrotnie występowała w tytułowej partii na najważniejszych polskich scenach. Gabriela Legun ma w repertuarze rolę Micaëli, natomiast Arkadiusz Anyszka wykonuje partię torreadora Escamilla.
W 2024 roku Monika Ledzion i Gabriela Legun spotkały się w jednej inscenizacji „Carmen” przygotowanej przez Teatr Wielki – Operę Narodową w Warszawie. Ledzion występowała jako Carmen, a Legun jako Micaëla.
Solistom towarzyszyć będą aktorzy Teatru Polskiego i Teatru Lalek Banialuka, La Nostra Banda – Orkiestra Teatru Polskiego, chórzyści oraz tancerze. Skala przedstawienia sprawia, że będzie to jedno z największych wydarzeń przygotowanych w ramach programu Bielsko-Biała – Polska Stolica Kultury 2026.
Pierwsze elementy scenografii już zmieniły przestrzeń wokół Zamku Sułkowskich. Na jego elewacji pojawiły się dekoracje imitujące arkady, a wzdłuż ulicy Zamkowej ustawiono kolorowe łuki. Palmy, purpurowo-złote tkaniny i podświetlane elementy mają przywoływać klimat hiszpańskiej Sewilli.
Scenografia nie ograniczy się jednak do hiszpańskich odniesień. Twórcy wprowadzili do niej elementy nawiązujące do historii Bielska-Białej. Kolorowe arkady przypominają nieistniejący już tzw. Wysoki Trotuar – charakterystyczny pasaż handlowy, który przez lata stanowił ważną część śródmieścia. Organizatorzy zapowiadają, że lokalnych tropów ukrytych w oprawie widowiska będzie więcej.
Także samo miejsce przedstawienia ma teatralną przeszłość. Na początku XIX wieku w sąsiedztwie wschodniej części Zamku Sułkowskich działał książęcy teatr. Budynek spłonął podczas wielkiego pożaru miasta w 1836 roku, a jego pozostałości zostały później rozebrane. Po blisko dwóch stuleciach przestrzeń ta ponownie zostanie wykorzystana jako scena.
Historyczne związki Bielska-Białej z „Carmen” prowadzą również do Selmy Kurz. Pochodząca z Białej śpiewaczka, która później zdobyła uznanie na najważniejszych europejskich scenach operowych, po raz pierwszy koncertowała w rodzinnym mieście w 1896 roku. W tym samym roku rozpoczęła występy w Operze Frankfurckiej, gdzie w jej repertuarze znalazła się tytułowa partia w „Carmen”. W 2026 roku, dokładnie 130 lat później, opera Bizeta zostanie wystawiona w centrum jej rodzinnego miasta.
Bielska realizacja powróci do pierwotnej formy dzieła określanej jako opéra-comique. Wbrew nazwie nie oznacza ona opery komicznej. Jedną z najważniejszych cech tego gatunku jest przeplatanie partii śpiewanych dialogami mówionymi. Ich przywrócenie ma wzmocnić teatralny charakter przedstawienia i uczynić opowiadaną historię bardziej bezpośrednią.
Twórcy spojrzą na ponad 150-letnią historię również z perspektywy współczesnych problemów. Pragnienie wolności i niezależności Carmen zostanie skonfrontowane z obsesją Don José, jego zazdrością i narastającą przemocą. Przedstawienie podejmie temat prawa do decydowania o sobie, granic miłości oraz momentu, w którym uczucie zmienia się w próbę podporządkowania drugiego człowieka.
Pomysłodawcą przedstawienia, autorem adaptacji i dramaturgii oraz reżyserem jest Witold Mazurkiewicz. Scenografię i animacje przygotował Damian Styrna. Obaj artyści współtworzyli wcześniej w Teatrze Polskim między innymi „Człowieka z La Manczy”, „Sztukmistrza z miasta Lublina” oraz „Viva Maria!”.
Za kierownictwo muzyczne, aranżację i prowadzenie orkiestry odpowiada Jacek Obstarczyk, szef La Nostra Banda. Oprócz adaptacji muzyki Georges’a Bizeta przygotował kilka nowych kompozycji, które zostaną włączone do przedstawienia. Przy adaptacji współpracowała Marta Gzowska-Sawicka.
Kostiumy zaprojektowała Iga Sylwestrzak. Choreografię i ruch sceniczny przygotowali Katarzyna Zielonka oraz Mateusz Wojtasiński, za multimedia odpowiada Eliasz Styrna, a za reżyserię światła Bogumił Palewicz. Asystentką reżysera jest Wiktoria Węgrzyn-Lichosyt.
Plenerowa „Carmen” powstaje w ramach programu Bielsko-Biała – Polska Stolica Kultury 2026. Bielsko-Biała jest pierwszym miastem w Polsce noszącym ten tytuł. W kolejnych latach przejmą go Katowice i Kołobrzeg.
