Czyste Beskidy zmieniają tegoroczną formułę i ograniczają festiwalową oprawę na rzecz pracy w terenie. W niedzielę, 27 września 2026 roku, wolontariusze wyruszą na sześć tras położonych w Beskidzie Śląskim, Małym i Żywieckim. Organizatorzy uruchomili już zapisy do ekip, które będą porządkować między innymi szlaki na Klimczok, Skrzyczne, Halę Boraczą i Romankę.
Mniej festiwalu, więcej działania bezpośrednio na szlakach
Przez ostatnie lata Czyste Beskidy rozwijały się jako wydarzenie łączące sprzątanie gór z warsztatami, spotkaniami, koncertami, edukacją ekologiczną i aktywnością sportową. W 2026 roku organizatorzy postanowili jednak wrócić do podstawowego celu inicjatywy – wspólnego wyjścia w góry i usuwania odpadów pozostawionych przy szlakach.
Tegoroczna edycja nie będzie więc koncentrowała się wokół jednej rozbudowanej bazy festiwalowej. Najważniejsze działania zostaną rozłożone na kilka miejsc, a uczestnicy dołączą do wybranych wcześniej ekip terenowych. Każda z nich będzie odpowiadała za konkretną trasę.
Lista szlaków nie została ustalona wyłącznie przez organizatorów. Wcześniej poprosili oni turystów i mieszkańców o wskazanie miejsc, w których przeprowadzenie akcji byłoby najbardziej potrzebne. Na podstawie przesłanych propozycji wybrano sześć tras obejmujących trzy beskidzkie pasma.
W Beskidzie Śląskim wolontariusze pojawią się na niebieskich szlakach prowadzących na Klimczok i Skrzyczne. Obydwa szczyty należą do najczęściej odwiedzanych miejsc w tej części regionu, dlatego w czasie sezonu turystycznego ich trasami przechodzą tysiące osób.
W Beskidzie Małym sprzątany będzie zielony szlak na Magurkę Wilkowicką. To kolejna popularna trasa znajdująca się w niewielkiej odległości od Bielska-Białej, Wilkowic i okolicznych miejscowości.
Pozostałe trzy ekipy będą działały w Beskidzie Żywieckim. Jedna wyruszy na Jastrzębicę trasą rozpoczynającą się w Sopotni Małej. Kolejna zajmie się czarnym szlakiem na Halę Boraczą. Szósta grupa będzie sprzątała czarny szlak na Romankę, jednak jej zadanie zostanie przeprowadzone w formule ploggingu.
Plogging jest połączeniem biegania lub szybkiego marszu ze zbieraniem napotkanych odpadów. Uczestnicy poruszają się po wyznaczonej trasie z workami, zatrzymując się w miejscach wymagających uporządkowania. Taka forma pozwala połączyć trening terenowy z pracą na rzecz środowiska.
Tegoroczna lista obejmuje zatem:
- Klimczok – szlak niebieski,
- Magurkę Wilkowicką – szlak zielony,
- Skrzyczne – szlak niebieski,
- Jastrzębicę – trasę z Sopotni Małej,
- Halę Boraczą – szlak czarny,
- Romankę – plogging szlakiem czarnym.
Rozdzielenie uczestników pomiędzy sześć miejsc ma pozwolić objąć działaniami większy obszar. Jednocześnie każda grupa będzie mogła skoncentrować się na dokładnym sprawdzeniu wybranej trasy oraz jej bezpośredniego otoczenia.
Czyste Beskidy działają od 2015 roku. Jak dołączyć do tegorocznej akcji?
Inicjatywa Czyste Beskidy prowadzona jest przez Fundację Górom. Jej początki sięgają 2015 roku, kiedy grupa osób związanych z regionem postanowiła odpowiedzieć na problem odpadów pozostawianych na górskich trasach. Z czasem lokalne sprzątanie rozwinęło się w przedsięwzięcie angażujące setki turystów, mieszkańców, uczniów, biegaczy i przedstawicieli organizacji społecznych.
Skalę działań pokazała między innymi rekordowa edycja Czyste Beskidy Festiwal w 2024 roku. Na szlaki wyruszyło wówczas ponad tysiąc uczestników, którzy znieśli z gór łącznie przeszło trzy tony odpadów. Organizatorzy informują również, że prowadzone akcje pozwalają każdego roku oczyszczać ponad 100 kilometrów beskidzkich tras.
Czyste Beskidy nie ograniczają działalności do jednego wydarzenia organizowanego pod koniec sezonu turystycznego. Od 2018 roku realizowany jest program Czyste Beskidy Edu, w ramach którego prowadzone są warsztaty ekologiczne w szkołach i przedszkolach. Zajęcia mają uczyć dzieci i młodzież odpowiedzialnego zachowania w górach oraz właściwego postępowania z odpadami.
W dwunastu beskidzkich schroniskach funkcjonują ponadto Stacje Czyste Beskidy. Znajdują się w nich worki i rękawiczki, które turyści mogą zabrać na szlak i wykorzystać do zebrania napotkanych śmieci. Dzięki temu porządkowanie tras może odbywać się przez cały rok, niezależnie od terminu głównej akcji.
Osoby, które chcą wziąć udział w wydarzeniu 27 września, powinny wcześniej wybrać jedną z sześciu tras i zapisać się do odpowiedniej ekipy. Zgłoszenia są przyjmowane za pośrednictwem internetowego formularza Czystych Beskidów.
Wcześniejsze zapisy mają ułatwić organizatorom kontakt z uczestnikami, podział na zespoły oraz przygotowanie potrzebnego wyposażenia. Wolontariusze powinni również uwzględnić górski charakter wydarzenia i przygotować odpowiednie obuwie, odzież dostosowaną do warunków pogodowych, zapas wody oraz prowiant na czas przejścia wybranej trasy.
