Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafiły dwa nowe elementy związane z tradycją południowej Polski. To znaczące wyróżnienie dla wspólnot regionalnych oraz potwierdzenie wartości praktyk pielęgnowanych od pokoleń. Na listę dołączyła Kultura górali polskich Karpat oraz Żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego, podnosząc łączną liczbę wpisów do 118.
Kolejne elementy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Kultura górali polskich Karpat stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli dziedzictwa południowej Polski. To wielowymiarowa, żywa tradycja obejmująca muzykę, śpiew, taniec, barwne stroje oraz gwarę, będącą nieodłącznym elementem lokalnej tożsamości. Choć liczne społeczności góralskie wyróżniają się własną specyfiką regionalną, pozostają połączone wspólnym dziedzictwem i stylem życia przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Wspólnoty te konsekwentnie dbają o kontynuację zwyczajów, dzięki czemu tradycja nie traci swojej aktualności i pozostaje integralną częścią codzienności mieszkańców Karpat.
Drugim wyróżnionym elementem są Żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego, które od ponad wieku stanowią charakterystyczny element lokalnego rzemiosła artystycznego. Ręcznie formowane kwiaty oraz fantazyjne kompozycje z bibuły przez dekady zdobiły wnętrza domów, miejsca kultu religijnego, wieńce imieninowe oraz dekoracje weselne. Współcześnie tradycja ta rozwija się w dwóch nurtach: klasycznym, wiernym dawnym technikom, oraz nowoczesnym, w którym artystki i artyści odważnie eksperymentują z kształtem i kolorem, tworząc kompozycje o unikatowym charakterze. Dynamiczny rozwój tej dziedziny potwierdza jej duże znaczenie kulturowe oraz rosnące zainteresowanie rękodziełem inspirowanym lokalnym dziedzictwem.
Wpisanie obu elementów na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego stanowi ważne wyróżnienie dla lokalnych społeczności oraz formalne docenienie ich wieloletniej pracy związanej z ochroną tradycji. To także potwierdzenie, że kultura oparta na przekazie międzypokoleniowym wciąż odgrywa istotną rolę we współczesnym świecie, łącząc przeszłość z teraźniejszością oraz inspirując do dalszej aktywności twórczej. Dzięki temu dorobek regionów może być szerzej promowany i skuteczniej chroniony, wzmacniając poczucie tożsamości oraz wspólnoty.
Wraz z nowymi wpisami krajowa lista obejmuje już 118 elementów, dokumentujących różnorodność i bogactwo niematerialnego dziedzictwa Polski oraz jego znaczenie dla kultury narodowej. To również sygnał, że tradycje wciąż żyją dzięki ludziom, którzy z zaangażowaniem je rozwijają i utrwalają, nadając im współczesny wymiar.
Fundacja 9sił jest wnioskodawcą wpisu „Żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego” na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jako podmiot składający wniosek, Fundacja 9sił została wyznaczona do kontaktów z Narodowym Instytutem Dziedzictwa w zakresie realizacji działań związanych z podtrzymywaniem żywotności oraz ochroną zgłoszonego elementu. „Żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego” zostały wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego dzięki współpracy z Muzeum Miejskim w Żywcu.
