Previous
Next

Żywiecczyzna zawsze była częścią małopolski

W 1999r. przeprowadzono refornę administracyjną która spowodowała, że żywiecczyzna została przyłączona do woj. śląskiego. Wielu mieszkańców Żywca zdaje sobie sprawę z tego, że ich miasto należy obecnie do województwa śląskiego, ale sercem wciąż pozostaje przy województwie małopolskim.

foto Marcin Cholerek

Na początek trochę o historii.

Historia Żywca liczy sobie przeszło 700 lat. Jego nazwa pochodziła ponoć od słowa “żywić”, co wskazuje na to, że tutejsze ziemie były urodzajne i obfitowały w zwierzynę. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi ze spisów świętopietrza Diecezji Krakowskiej z 1308 roku, w których wymieniona jest “parochia ecclesie de Ziwicz”, czyli parafia żywiecka. W 1327 roku Żywiec miał już prawa miejskie.

Na przestrzeni dziejów Żywiec przechodził z rąk do rąk. Początkowo należał do książąt cieszyńskich, następnie oświęcimskich. Ostatni z książąt piastowskich Przemysław, władał Żywiecczyzną do roku 1433. Po nim ziemię tę objęli w posiadanie Skrzyńscy herbu Łabędź, którzy – jak wynika z Kroniki Długosza – trudnili się rozbojem, a okres ich władania należał do najbardziej burzliwych. W 1456 roku Ziemię Żywiecką wykupił król Kazimierz Jagiellończyk. Po nim Żywiecczyzną kolejno władali Komorowscy i żona Zygmunta III Wazy – Konstancja. W 1626 roku Konstancja wydała ordynację dla Żywca, która uporządkowała dotychczasowe nadania i przywileje oraz określiła prawodawstwo miejskie. Przyniosło to szybką poprawę stosunków wewnętrznych i przyspieszenie rozwoju gospodarczego.

 

Po Konstancji Żywiecczyzną władał biskup wrocławski Karol Ferdynand, a następnie król Jan Kazimierz, który w okresie Potopu Szwedzkiego dwukrotnie bawił na żywieckim zamku. Wtedy też Żywiecczyzna wsławiła się postawą patriotyczną, stając wiernie przy swoim królu i broniąc miasta przed Szwedami. Przewaga wojsk najeźdźczych była jednak zbyt wielka i na krótko miasto wpadło w ręce Szwedów. W 1678 roku Żywiecczyznę nabył hrabia Jan Wielopolski i przez następne półtora wieku pozostawała ona własnością tego rodu. W roku 1838 Adam Wielopolski sprzedał dobra Habsburgom, którzy władali tymi ziemiami aż do II wojny światowej.

Początki dynamicznego rozwoju miasta w połowie XIX wieku związane są z jego uprzemysłowieniem. Wtedy powstał tu m.in. zakład metalurgiczny produkcji śrub, fabryka papieru i drukarnia oraz najsłynniejsza firma nieodmiennie kojarzona z Żywcem, Arcyksiążęcy Browar, założony przez Albrechta Ferdynanda Habsburga. W czasie II wojny światowej Ziemia Żywiecka została włączona do Rzeszy i poddana silnej akcji germanizacyjnej. Niemcy deportowali stąd 20 tys. osób, a opuszczone gospodarstwa zasiedlano niemieckimi osadnikami. Podczas okupacji Żywiecczyzna stała się jednym z ważniejszych ośrodków ruchu oporu. Działały tu silne zgrupowania AK i znajdował się jeden z ważniejszych punktów przerzutowych na Słowację.

Okres powojenny zaznaczył się w historii miasta rozwojem przemysłu oraz zakładów spółdzielczych. W prawie wszystkich dzielnicach powstały osiedla mieszkaniowe i placówki kulturalno-oświatowe. Nowe oblicze miasto zyskało w 1967 roku, kiedy przez spiętrzenie wód Soły zaporą w Tresnej powstało Jezioro Żywieckie. W 1999 roku w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju Żywiec stał się częścią województwa śląskiego.

Czy jesteśmy Małopolanami?

Owszem tak! Nasza kultura i obyczajowość zawsze była odległa od tej ze śląska. Wskazuje na to wiele argumentów takich jak: 1000-letnia przynależność do diecezji krakowskiej, gwara która opierająca się na dialekcie małopolskiego czy 800-letnia przynależność do Ziemi Krakowskiej.

Widać to również chociażby po ilości studentów z Żywiecczyzny na krakowskich uczelniach oraz w wypowiedziach żywczan.

Mimo faktu, że powiat żywiecki jest bardzo atrakcyjnym terenem krajobrazowym, często nasze położenie jest kojarzone niestety z terenem uprzemysłowionego śląska.

W sieci coraz częściej możemy natknąć się na śmieszne memy, dotyczące przynależenia Żywiecczyzny do woj. śląskiego.

foto żywiec memes

Jak myślicie… Czy powiat żywiecki powinien być zachodnią cześcia woj. małopolskiego?

źródło zywiec.pl

Zobacz również..