W Beskidzie Żywieckim powstanie kolejny rezerwat przyrody. Po zakończeniu procedury konsultacyjnej Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach wydała zarządzenie dotyczące ochrony cennego fragmentu lasów w masywie Wielkiej Rycerzowej. Dokument określa granice nowego obszaru chronionego oraz jego znaczenie przyrodnicze. Decyzja kończy ważny etap starań o utworzenie rezerwatu, o których informowaliśmy już wcześniej.
Rezerwat Rycerzowa. Ponad 50 hektarów beskidzkiego lasu zostanie objętych ochroną
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Rycerzowa”. Dokument został opublikowany na stronie urzędu 9 listopada. Nowy rezerwat będzie położony na terenie gminy Ujsoły w powiecie żywieckim, w rejonie masywu Wielkiej Rycerzowej.
Zgodnie z zarządzeniem powierzchnia rezerwatu wyniesie 50,91 hektara. Wokół niego wyznaczono również otulinę o powierzchni 78,38 hektara, której zadaniem jest ograniczanie niekorzystnych oddziaływań z otoczenia na chronione siedliska. Łącznie rezerwat wraz z otuliną obejmie obszar 129,29 hektara, przy czym sama otulina nie stanowi części rezerwatu.
Głównym celem utworzenia rezerwatu jest zachowanie ekosystemu leśnego wykazującego cechy naturalne. Szczególną ochroną zostaną objęte siedliska buczyn i jaworzyn, a także źródliska potoku Dziobaki. Są to elementy górskiego środowiska przyrodniczego, których zachowanie ma znaczenie zarówno dla różnorodności biologicznej, jak i prowadzenia badań naukowych.
Buczyny i jaworzyny należą do charakterystycznych zbiorowisk leśnych Beskidów. Ich znaczenie wynika nie tylko z występowania określonych gatunków drzew, lecz również z warunków, jakie tworzą dla innych organizmów. Z kolei obszary źródliskowe stanowią istotne elementy górskich ekosystemów wodnych. Z tego względu celem ochrony jest zachowanie całego układu przyrodniczego, a nie wyłącznie poszczególnych drzew czy stanowisk roślin.
Nowy rezerwat zakwalifikowano jako rezerwat leśny o charakterze fitocenotycznym, co oznacza, że podstawowym przedmiotem ochrony są zbiorowiska roślinne. W klasyfikacji uwzględniono również ekosystemy lasów mieszanych górskich i podgórskich.
Od konsultacji do oficjalnej decyzji. Co nowy rezerwat oznacza dla turystów?
Utworzenie rezerwatu Rycerzowa jest następstwem procedury rozpoczętej latem tego roku. Pod koniec sierpnia Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach ogłosiła konsultacje społeczne dotyczące trzech planowanych rezerwatów: Rycerzowa, Bucznik oraz Stary Bór. Propozycje powstały w ramach inicjatywy Klubu Przyrodników „Rezerwaty przyrody – czas na comeback!”.
Konsultacje trwały od 27 sierpnia do 17 września 2026 roku. Mieszkańcy, samorządy i zainteresowane podmioty mogli zapoznać się z dokumentacją przyrodniczą oraz zgłaszać uwagi do przedstawionych projektów. Następnie 5 października RDOŚ opublikowała zestawienie otrzymanych stanowisk wraz z wynikami ich rozpatrzenia.
Jak informowaliśmy wcześniej na łamach Beskidinfo, pierwszym z tej grupy projektów, który doczekał się formalnej decyzji, był rezerwat Bucznik na terenie gminy Jaworze. Jeszcze na początku listopada Rycerzowa i Stary Bór oczekiwały na rozstrzygnięcie. Wydanie zarządzenia z 6 listopada oznacza, że również w przypadku Rycerzowej zakończył się etap przygotowania decyzji o ustanowieniu rezerwatu. Projekt Starego Boru w gminie Lipowa nadal oczekuje na analogiczne rozstrzygnięcie.
Warto przypomnieć, że w masywie Wielkiej Rycerzowej znajduje się już rezerwat przyrody Dziobaki, utworzony w 1995 roku. Obejmuje on 13,06 hektara i chroni fragmenty buczyny karpackiej oraz jaworzyny ziołoroślowej w reglu dolnym. Nowy rezerwat Rycerzowa będzie odrębnym obszarem ochrony przyrody, obejmującym kolejny cenny fragment beskidzkich lasów.
Decyzja może wzbudzić zainteresowanie turystów odwiedzających Wielką Rycerzową, Halę Rycerzową oraz znajdującą się tam Bacówkę PTTK. Należy jednak podkreślić, że granice nowego rezerwatu nie obejmują całego masywu Wielkiej Rycerzowej. Utworzenie obszaru chronionego nie oznacza również objęcia rezerwatem samej Hali Rycerzowej czy położonego na niej schroniska.
Istotną kwestią pozostają zasady ruchu turystycznego. Opublikowane zarządzenie nie zawiera wykazu szlaków udostępnionych do poruszania się po nowym rezerwacie. Zgodnie z przepisami dotyczącymi rezerwatów przyrody ruch turystyczny na ich terenie jest możliwy w miejscach i na trasach wyznaczonych przez właściwy organ ochrony przyrody. Ewentualne zasady udostępnienia rezerwatu Rycerzowa będą zatem wymagały odrębnego określenia. Samo wydanie zarządzenia nie jest równoznaczne z zamknięciem wszystkich szlaków prowadzących na Wielką Rycerzową.
Zarządzenie podpisane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach, dr Mirosławę Mierczyk-Sawicką, przewiduje wejście przepisów w życie po upływie 14 dni od dnia ich urzędowego ogłoszenia. Oznacza to, że data podpisania dokumentu nie jest jednocześnie datą rozpoczęcia obowiązywania nowej formy ochrony przyrody.
