Przed Narodowym Świętem Niepodległości w kilku miastach regionu odbędzie się akcja poświęcona Ignacemu Daszyńskiemu, jednemu z ojców polskiej niepodległości. Działacze Partii Razem będą rozdawać specjalne wydanie gazety przypominającej działalność pierwszego premiera rządu lubelskiego i jego postulaty społeczne. Inicjatywa nawiązuje również do historii polityka, którego ostatnie lata życia były związane z Podbeskidziem.
„Daszyniówki” w Bielsku-Białej, Żywcu, Cieszynie i Pszczynie. Gdzie i kiedy będzie można je otrzymać?
Akcję organizuje okręg Podbeskidzie Partii Razem w związku z obchodami Roku Ignacego Daszyńskiego oraz 108. rocznicą powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej. W czterech miastach regionu działacze ugrupowania będą rozdawać okolicznościową gazetę zatytułowaną „Daszyniówka”, poświęconą historii polskiego ruchu socjalistycznego i jego udziałowi w odzyskaniu niepodległości.
W Bielsku-Białej akcję zaplanowano na sobotę, 7 listopada, w godzinach 12:00–15:00. Gazetę będzie można otrzymać przy kiosku historycznym na ulicy 11 Listopada, w pobliżu pomnika Reksia.
Tego samego dnia działacze pojawią się również w Cieszynie, gdzie będą rozdawać publikację na ulicy Głębokiej w godzinach 11:00–13:00, oraz w Pszczynie, na Rynku, od 12:00 do 15:00.
W Żywcu akcja odbędzie się w niedzielę, 8 listopada. Przedstawiciele Partii Razem będą obecni na Rynku w godzinach 12:00–15:00.
Przygotowana na tę okazję gazeta zawiera teksty dotyczące zarówno wydarzeń z listopada 1918 roku, jak i współczesnych zagadnień społecznych, do których odwołuje się ugrupowanie.
Jednym z materiałów jest przemówienie Adriana Zandberga, historyka i współprzewodniczącego Partii Razem, wygłoszone podczas ubiegłorocznych obchodów rocznicy powołania rządu lubelskiego.
Florentyna Gust, działaczka Partii Razem z Wrocławia, przygotowała reportaż z obchodów „Ognia Niepodległości”. Tekst przypomina działalność polskich socjalistów i socjalistek zaangażowanych w walkę o odzyskanie państwowości.
Z kolei Tymoteusz Dadok, członek zarządu okręgu Podbeskidzie Partii Razem, podejmuje temat praw pracowniczych. Punktem wyjścia jest postulat wprowadzenia ośmiogodzinnego dnia pracy, zapisany w programie rządu Daszyńskiego w 1918 roku. Autor zestawia historyczne żądania z dzisiejszą dyskusją o skróceniu tygodnia pracy do 32 godzin, jednym z postulatów współczesnej lewicy.
Czwarty materiał przygotował Stanisław Knapowski, działacz ugrupowania z Poznania. Jego tekst dotyczy Ministerstwa Kooperatyw, które znalazło się w strukturze krótkotrwałego rządu lubelskiego. Autor przedstawia ideę spółdzielczości oraz wizję demokracji obejmującej nie tylko instytucje państwowe, ale również przedsiębiorstwa i organizację życia gospodarczego.
Jak podkreśla Michał Gumułka, koordynator regionalnej akcji, inicjatywa ma przypominać o politycznej i społecznej działalności Daszyńskiego.
„Ignacy Daszyński to postać, o której wciąż mówi się za mało, a jego idee – jak walka o godne warunki pracy – są dziś tak samo aktualne jak ponad sto lat temu” – wskazuje Michał Gumułka.
Ignacy Daszyński był jednym z ojców niepodległości. Zmarł w Bystrej Śląskiej
Data organizowanej akcji nawiązuje bezpośrednio do wydarzeń z listopada 1918 roku. W nocy z 6 na 7 listopada w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, na którego czele stanął Ignacy Daszyński. Był to jeden z pierwszych niezależnych ośrodków polskiej władzy u schyłku I wojny światowej, powstały jeszcze przed symboliczną datą odzyskania niepodległości, obchodzoną 11 listopada.
Gabinet Daszyńskiego funkcjonował zaledwie kilka dni, ale ogłoszony przez niego manifest zawierał program istotnych zmian ustrojowych i społecznych. Zapowiadano między innymi wprowadzenie ośmiogodzinnego dnia pracy, powszechnego prawa wyborczego bez względu na płeć, równouprawnienia obywateli oraz swobód obywatelskich, w tym wolności słowa, zgromadzeń i działalności związkowej.
Nie wszystkie te rozwiązania zostały wówczas wprowadzone w życie. Część postulatów znalazła odzwierciedlenie w przepisach uchwalanych przez kolejne władze odradzającej się Rzeczypospolitej. Po powrocie Józefa Piłsudskiego do Warszawy Daszyński podporządkował mu swój gabinet. Otrzymał następnie misję utworzenia nowego rządu, jednak nie zdołał zbudować odpowiedniego porozumienia politycznego. Premierem został ostatecznie Jędrzej Moraczewski.
Ignacy Daszyński pozostawał aktywnym uczestnikiem życia politycznego II Rzeczypospolitej. W 1920 roku objął stanowisko wicepremiera w Rządzie Obrony Narodowej, a w latach 1928–1930 sprawował funkcję marszałka Sejmu. Zapisał się również jako obrońca niezależności parlamentu i przeciwnik ograniczania zasad demokracji parlamentarnej.
Postać Daszyńskiego ma także bezpośredni związek z historią Podbeskidzia. Od 1931 roku polityk przebywał w sanatorium w Bystrej Śląskiej, gdzie leczył się z powodu pogarszającego się stanu zdrowia. Spędził tam ponad pięć ostatnich lat życia. Zmarł 31 października 1936 roku, a pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
W 2026 roku przypada 160. rocznica jego urodzin oraz 90. rocznica śmierci. Z tej okazji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, uchwałą z 26 września 2025 roku, ustanowił bieżący rok Rokiem Ignacego Daszyńskiego. Parlament podkreślił jego zasługi dla odzyskania niepodległości, rozwoju demokracji i obrony praw obywatelskich.
W ramach ogólnopolskich obchodów 21 października 2026 roku w Sejmie otwarto wystawę „Ignacy Daszyński – Trybun Niepodległej”, poświęconą działalności politycznej i społecznej byłego premiera.
Rocznicowe wydarzenia odbywają się również na Podbeskidziu. 31 października przedstawiciele Partii Razem oraz stowarzyszenia Młodzi Razem spotkali się przy pomniku Ignacego Daszyńskiego w Bystrej Śląskiej, na terenie dawnego sanatorium. W 90. rocznicę jego śmierci złożyli kwiaty i zapalili znicze. W uroczystości uczestniczyli między innymi Kacper Ramz i Tymoteusz Dadok, członkowie władz podbeskidzkiego okręgu ugrupowania, oraz przedstawiciele organizacji młodzieżowej.
