W Żywcu przygotowywane jest przedsięwzięcie, które może poszerzyć działalność kulturalną Muzeum Miejskiego i zapewnić nowe możliwości poznawania lokalnego dziedzictwa. Jednym z najważniejszych założeń jest rozwój tradycyjnego rzemiosła, od pokoleń związanego z historią miasta. Ostateczny kształt projektu ma zostać wypracowany przy udziale mieszkańców, lokalnych twórców i organizacji społecznych.
Żywiecka Szkoła Haftu na Tiulu. Nowe plany dla Muzeum Miejskiego
Urząd Miejski w Żywcu rozpoczął przygotowania do realizacji projektu „KREatywny ZAmek. Haft na tiulu – żywe dziedzictwo Żywca”. Przedsięwzięcie ma służyć ochronie, popularyzacji i przekazywaniu kolejnym pokoleniom umiejętności związanych z tradycyjnym żywieckim haftem.
Jednym z rozważanych elementów projektu jest utworzenie Żywieckiej Szkoły Haftu na Tiulu, która miałaby funkcjonować w ramach oferty kulturalno-edukacyjnej Muzeum Miejskiego w Żywcu. Jej szczegółowa formuła nie została jeszcze określona. Właśnie podczas zapowiedzianych konsultacji mają zostać wypracowane propozycje dotyczące nauki tradycyjnego rękodzieła, działań edukacyjnych oraz promocji lokalnego dziedzictwa.
Haft na tiulu stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów żywieckiego stroju mieszczańskiego. Misternie zdobione fragmenty delikatnej tkaniny wykorzystywano między innymi do wykonywania fartuchów, chust i kryz, będących częścią odświętnego ubioru żywieckich mieszczek. Tradycja ta jest istotnym świadectwem historii i odrębności kulturowej miasta.
Umiejętność haftowania na tiulu jest w Żywcu nadal przekazywana. W przeszłości zajęcia poświęcone tej technice prowadzono między innymi w ramach Żywieckiej Szkoły Folkloru, a także w Klubie Śrubka. Nowa inicjatywa mogłaby rozwinąć dotychczasowe działania i stworzyć bardziej rozbudowaną ofertę edukacyjną związaną z tym rzemiosłem.
Założeniem projektu jest również przygotowanie działalności kulturalnej i edukacyjnej, która będzie kontynuowana w Muzeum Miejskim także po zakończeniu przedsięwzięcia. Miasto chce przy tym zaangażować osoby posiadające wiedzę i praktyczne umiejętności związane z haftem, a także mieszkańców zainteresowanych poznawaniem tej tradycji.
Projekt znajduje się obecnie na etapie przygotowań do ubiegania się o dofinansowanie z Programu „KULTURA”, w ramach Działania 1 „Rewitalizacja i zrównoważone zarządzanie dziedzictwem kulturowym”. Nie oznacza to zatem, że finansowanie zostało już przyznane ani że podjęto ostateczną decyzję o uruchomieniu szkoły.
Mieszkańcy zdecydują o kierunku projektu. Ruszają konsultacje społeczne
Burmistrz Żywca ogłosił konsultacje społeczne, które potrwają od 15 listopada do 4 grudnia 2026 roku. Ich celem będzie zebranie uwag i propozycji dotyczących przyszłej oferty edukacyjnej, warsztatowej oraz działań związanych z wymianą kulturalną.
Do udziału zaproszono mieszkańców Żywca i okolic, przedstawicieli organizacji pozarządowych, osoby zajmujące się ochroną lokalnego dziedzictwa, a także hafciarki i osoby zainteresowane nauką tradycyjnego rękodzieła.
Pierwsze otwarte spotkanie konsultacyjne odbędzie się w niedzielę, 15 listopada, o godzinie 13.00 w Muzeum Miejskim w Żywcu, w Sali z Kossakami na drugim piętrze. Uczestnicy poznają założenia przedsięwzięcia i będą mogli przedstawić swoje propozycje ustnie lub pisemnie.
Kolejnym etapem będą trzy sesje warsztatowe poświęcone opracowaniu szczegółowego zakresu działań edukacyjnych i promocyjnych, w tym koncepcji Żywieckiej Szkoły Haftu na Tiulu. Zaplanowano je na 16 listopada, 30 listopada oraz 4 grudnia, każdorazowo w godzinach 14.00–15.30, również w Sali z Kossakami. Podczas spotkań wykorzystane zostaną metody wspólnego projektowania rozwiązań, w tym design thinking.
Osoby zainteresowane udziałem w warsztatach muszą zgłosić się do 13 listopada. Rejestracja prowadzona jest za pośrednictwem formularza internetowego lub osobiście w kasie biletowej Muzeum Miejskiego w godzinach jej pracy.
Od 16 do 30 listopada przewidziano również możliwość indywidualnego zgłaszania opinii. Opis projektu będzie dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej miasta, w części dotyczącej konsultacji, oraz w wersji papierowej w Urzędzie Miejskim i kasie biletowej muzeum.
Uwagi będzie można przekazywać ustnie w Wydziale Spraw Społecznych, Promocji i Współpracy Partnerskiej Urzędu Miejskiego w Żywcu, w pokoju 114 na pierwszym piętrze budynku A, a także w kasie biletowej muzeum. Pisemne propozycje można przesyłać na adres sekretariat@zywiec.pl, pocztą tradycyjną na adres Urzędu Miejskiego w Żywcu, Rynek 2, 34-300 Żywiec, albo dostarczać osobiście do urzędu lub muzeum. W przypadku zgłoszeń pisemnych obowiązuje formularz udostępniony przez miasto.
Przewidziano także spotkanie zdalne za pośrednictwem Google Meet, które odbędzie się 21 listopada w godzinach 9.00–11.00. Rejestracja uczestników tej sesji potrwa do 18 listopada i odbywa się przez odrębny formularz internetowy.
Dodatkowo od 23 listopada do 4 grudnia prowadzone będzie badanie ankietowe dotyczące planowanej oferty Muzeum Miejskiego. Ankiety elektroniczne zostaną udostępnione na stronach internetowych miasta i muzeum oraz na ich wskazanych profilach społecznościowych. Wersje papierowe będzie można wypełnić i złożyć w Urzędzie Miejskim oraz w kasie biletowej muzeum.
Zgodnie z harmonogramem odpowiedzi na zgłoszone uwagi i postulaty mają zostać przekazane do 11 grudnia, natomiast na 15 grudnia zaplanowano przedstawienie raportu z konsultacji. Ich wyniki zostaną opublikowane na stronie internetowej miasta, udostępnione na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz przedstawione Radzie Miejskiej w Żywcu.
