Jedno z wydarzeń bezpośrednio związanych z pasterską tradycją Beskidu Żywieckiego odbędzie się w sobotę, 26 września, w Rycerce Górnej. Jesienny Redyk u Bacy „Śpulka” rozpocznie się od zejścia owiec z hali i wspólnego przejścia do bacówki. Organizatorzy przygotowali również pokaz tradycyjnego wyrobu sera owczego, spotkanie przy watrze, muzykę regionalną oraz degustację pasterskich potraw.
Jesienny Redyk u Bacy „Śpulka”. Program rozpocznie zejście owiec z hali
Jesienny Redyk u Bacy „Śpulka” odbędzie się w sobotę, 26 września 2026 roku, w Rycerce Górnej. Miejscem rozpoczęcia wydarzenia będzie OW Krepol, gdzie o godz. 15.30 spotkają się uczestnicy redyku. Termin i wydarzenie znalazły się również w oficjalnym kalendarium Roku Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim.
Pierwszym i najważniejszym punktem programu będzie zejście owiec z hali. Z OW Krepol uczestnicy przejdą razem z bacą „Śpulką”, juhasami oraz stadem do bacówki znajdującej się przy owczarni, przy drodze w kierunku Oźnej. Przemarszowi towarzyszyć będą Zespół Regionalny „Rajcusie” oraz Kapela Wróble. Do udziału we wspólnym redyku zaproszono również koła gospodyń wiejskich, mieszkańców występujących w strojach regionalnych oraz turystów.
Po dotarciu do bacówki, o godz. 16.00, zaplanowano powitanie redyku, bacy, juhasów i wszystkich uczestników. Kolejna część programu rozpocznie się kwadrans później.
O godz. 16.15 odbędzie się pokaz pod hasłem „Od mleka do sera”. Będzie to prezentacja tradycyjnego procesu przygotowywania sera owczego. Ten punkt programu ma przybliżyć uczestnikom jeden z najważniejszych elementów pracy prowadzonej podczas sezonu pasterskiego w bacówce.
Następnie, o godz. 17.00, przy bacówce zostanie rozpalona watra. Wspólnemu spotkaniu przy ognisku ponownie towarzyszyć będą Kapela Wróble oraz ZR „Rajcusie”.
Organizatorzy zapowiedzieli także „Jesienne Smaki Bacówki”. Uczestnicy będą mogli spróbować baraniny oraz serów owczych. Przewidziano również możliwość zakupu serów, a na miejscu będzie można upiec ziemniaki i kiełbaski.
Program Jesiennego Redyku przedstawia się następująco:
15.30 – zejście owiec z hali – spotkanie przy OW Krepol i przejście z bacą, juhasami oraz owcami do bacówki przy owczarni,
16.00 – powitanie redyku przy bacówce,
16.15 – „Od mleka do sera” – pokaz tradycyjnego wyrobu sera owczego,
17.00 – rozpalenie watry i dalsza część spotkania z udziałem Kapeli Wróble oraz ZR „Rajcusie”.
Wstęp na wydarzenie jest wolny. Organizatorem Jesiennego Redyku u Bacy „Śpulka” jest Centrum Kultury i Sportu w Rajczy.
Redyk kończy sezon wypasu owiec. Wydarzenie jest częścią Roku Górali i Obrzędów Pasterskich
Jesienny redyk jest związany z końcem sezonowego wypasu owiec na górskich halach i polanach. W tradycji pasterskiej redyk oznacza uroczyste przemieszczanie stada – wiosną owce były prowadzone na górskie pastwiska, natomiast jesienią wracały z nich do wsi i gospodarstw. Powrót kończył kilka miesięcy pracy bacy i juhasów przy stadzie.
Dlatego zejście owiec, które rozpocznie wydarzenie w Rycerce Górnej, nawiązuje bezpośrednio do rzeczywistego rytmu gospodarki pasterskiej. Jesienny redyk nie sprowadza się jedynie do samego przemarszu stada. Zakończeniu wypasu tradycyjnie towarzyszyły określone zwyczaje związane z opuszczeniem hali, powrotem pasterzy oraz zamknięciem sezonu w bacówce. W różnych częściach Karpat obrzędy mogły się różnić, jednak ich wspólnym elementem pozostawał powrót owiec po zakończonym wypasie.
W Rycerce Górnej tradycja ta zostanie pokazana poprzez kilka jej charakterystycznych elementów. Uczestnicy zobaczą nie tylko przejście bacy, juhasów i owiec, ale również sposób przygotowywania sera owczego. W programie znalazła się także watra, która od wieków była nieodłącznym elementem funkcjonowania bacówki podczas sezonu wypasowego.
Tegoroczny redyk ma dodatkowy kontekst. Sejmik Województwa Śląskiego ogłosił 2026 rok Rokiem Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim. Stosowną uchwałę przyjęto 20 października 2025 roku.
W przygotowanym przez Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej kalendarium znalazło się kilkadziesiąt przedsięwzięć związanych z kulturą góralską i pasterstwem. Obejmują one zarówno wiosenne wyjścia owiec na hale i wydarzenia poświęcone gospodarce pasterskiej, jak również jesienne zakończenia sezonu. Jesienny Redyk u Bacy „Śpulka” został wpisany do wrześniowej części tego kalendarza, a jako organizator wskazane zostało Centrum Kultury i Sportu w Rajczy.
