Od 4 września 2026 roku obowiązują nowe zasady dotyczące kierowców. Najwięcej zmian obejmuje osoby, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B. Wprowadzono dla nich okres próbny, bezwzględny zakaz prowadzenia po alkoholu oraz szczególne konsekwencje związane z punktami karnymi. Dodatkowe ograniczenia dotyczą 17-latków, natomiast jedna z nowych sankcji obejmuje wszystkich kierujących – niezależnie od ich wieku i doświadczenia.
Okres próbny i zasada 0,0 promila dla początkujących kierowców
Osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B po ukończeniu 18. roku życia, zostaje objęta dwuletnim okresem próbnym. W przypadku kierowców, którzy zdobyli uprawnienia po ukończeniu 17 lat, ale przed osiągnięciem pełnoletności, okres ten wynosi trzy lata. Nie może on jednak trwać dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.
Okres próbny jest liczony od dnia wydania prawa jazdy. Jeżeli kierowca uzyskał tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, bieg tego okresu rozpoczyna się w dniu otrzymania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
Przez cały okres próbny kierującego pojazdem samochodowym obowiązuje zasada 0,0 promila. Oznacza to zakaz prowadzenia przy jakimkolwiek stężeniu alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu. Takie samo ograniczenie dotyczy środków działających podobnie do alkoholu. Kierowcy nieobjęci okresem próbnym nadal odpowiadają za prowadzenie po użyciu alkoholu od poziomu 0,2 promila.
Szczególne wymagania przewidziano dla osób, które uzyskały prawo jazdy kategorii B przed ukończeniem 18 lat. Do osiągnięcia pełnoletności ich uprawnienia są ważne wyłącznie na terytorium Polski.
Przez pierwszych sześć miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, młody kierowca może prowadzić samochód wyłącznie w obecności osoby towarzyszącej zajmującej przedni fotel pasażera. Musi ona mieć co najmniej 25 lat oraz nieprzerwanie posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum pięciu lat. Nie może znajdować się pod wpływem alkoholu ani środków działających podobnie, a w ciągu ostatnich pięciu lat nie mogła być objęta zakazem prowadzenia pojazdów.
Kierowca, który nie ukończył 18 lat, nie może również przewozić niepełnoletniego pasażera bez obecności osoby spełniającej wskazane wymagania. Do osiągnięcia pełnoletności nie może wykonywać transportu drogowego rzeczy, przewozu osób taksówką ani przewozu okazjonalnego. Ograniczenia te wykluczają między innymi pracę w charakterze taksówkarza lub kierowcy realizującego drogowy transport towarów.
Punkty karne mogą oznaczać szkolenie, dłuższy okres próbny lub utratę uprawnień
Początkujący kierowca, który w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych, będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń występujących w ruchu drogowym. Zajęcia zostaną przeprowadzone w ośrodku doskonalenia techniki jazdy i potrwają godzinę. Opłata za szkolenie nie może przekroczyć 500 zł.
Na odbycie szkolenia kierowca będzie miał 12 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po upływie dziewięciu miesięcy od popełnienia tego czynu, szkolenie trzeba będzie ukończyć w ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Udział w zajęciach nie spowoduje zmniejszenia liczby punktów karnych.
Znacznie poważniejsze konsekwencje przewidziano dla osoby, która w pierwszym roku od wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy przekroczy 20 punktów. W takiej sytuacji starosta cofnie uprawnienia do kierowania pojazdami.
Okres próbny może zostać przedłużony o kolejne dwa lata, jeżeli kierowca popełni w tym czasie dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami. Do katalogu takich czynów należą między innymi spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu oraz naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu.
Jeżeli obydwa prawomocne rozstrzygnięcia zostaną wydane jeszcze podczas trwania okresu próbnego, starosta przedłuży go o dwa lata. Gdy co najmniej jedno z nich zapadnie już po jego zakończeniu, kierowca zostanie objęty uzupełniającym okresem próbnym trwającym dwa lata.
Cofnięcie uprawnień może nastąpić również wtedy, gdy kierowca w okresie próbnym popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzy wykroczenia wymienione w ustawie. Taką samą konsekwencję może spowodować naruszenie zasady 0,0 promila lub ograniczeń przewidzianych dla kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat.
Ostatnia z istotnych zmian dotyczy wszystkich kierowców, bez względu na okres posiadania prawa jazdy. Jeżeli osoba, której czasowo zatrzymano prawo jazdy, mimo obowiązującej decyzji będzie nadal prowadzić pojazd, starosta cofnie jej uprawnienia na pięć lat, licząc od dnia stwierdzenia tego naruszenia. Po upływie tego okresu kierowca będzie musiał ponownie przejść procedurę uzyskania uprawnień.
